Erzurum Kırık tüneli mühendislik jeolojisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÖZGÜR FATİH ÇÜMEN
Danışman: Ahmet Karakaş
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu tez çalışmasında Erzurum şehir merkezi ile İspir arasında ulaşım tüneli olarak planlanan Kırık tüneli güzergahının mühendislik jeolojisi araştırılmıştır. Kırık tüneli güzergahı boyunca yer alan kaya ve zemin birimleri için kaya malzemesi (intact rock) ve kaya kütlesi (rock mass) ve zemin özellikleri belirlenmiştir. Kaya malzemesinin jeomekanik değerleri laboratuvar deneyleriyle, kaya kütle özellikleri ise ayrıntılı arazi araştırmalarına dayalı olarak RMR ve Q sistemlerinde tanımlanmıştır. Kaya malzeme ve kütle değerleri kullanılarak jeolojik dayanım indeksi (GSI) belirlenmiştir. GSI ve laboratuvar değerleri birlikte değerlendirilerek kaya kütleleri için deformasyon katsayısı tayin edilmiştir. Kırıntılı çökel birimlerinin jeomekanik özellikleri (kohezyon, içsel sürtünme açısı, birim hacim ağırlık) laboratuvar deney araştırmalarına dayalı olarak tanımlanmıştır. Çalışma kapsamında inceleme alanı, 1/25000 ölçeğinde genel jeoloji, hidrojeoloji ve mühendislik jeolojisi yönünden incelenmiş, tünelli kesimde yer alan jeolojik birimler ve bunlara ait nitelik ve nicelik yönünden özellikler belirlenmiştir. Yapılan kaya ve zemin mekaniği değerlendirmesinde yeraltı kaya yapısını oluşturan kayaçlar jeomekanik yönden ayrıntılı olarak araştırılmış ve kaya kütlesine ait jeomekanik büyüklükler saptanmıştır. Yapılan mühendislik jeolojisi bölgelendirmelerinde (19 farklı mühendislik jeolojisi kesimleri) ise belirlenen kesimler için kaya destek sınıfları tespit edilmiş ve bu sınıflar için destekleme, sağlamlaştırma elemanları önerilmiştir. Kaya kütle sınıflandırma sistemlerine göre yapılan kaya ve zemin sınıflamasında tünel güzergahı boyunca formasyonların ÖNORM-2203 standartlarında C2, B3, B2 ve B1 kaya sınıfında olacağı öngörülmüştür. Bu bilgiler ışığında, NATM ölçütlerine göre Kırık tüneli boyunca karşılaşılacak her bir farklı jeolojik koşulu tanımlayan kaya sınıfları belirlenerek bunlara uygun destek sistemleri önerilmiştir. Ayrıca, bir sonraki aşama olan bu destek sistemlerinin tasarımı için gerekli jeoteknik parametreler de belirlenmiştir.