Aerotropolis Bakış Açısıyla İstanbul Havalimanının İncelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLER POLAT
Danışman: Hakan Rodoplu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Havalimanları konumlandırılırken ulaşım merkezleri dikkate alınarak inşa edilmektedir. Şehirler, ulaşım merkezleri ile paralel olarak büyümekte ve gelişmektedir. Havalimanları ise ülkelerin ekonomileri açısından büyük bir öneme sahiptir ve bundan dolayı inşa edilirken birçok faktöre dikkat edilmektedir. Günümüzde havalimanlarından elde edilen gelirlerin neredeyse yarısının havacılık dışı faaliyetlerden elde ediliyor olması, havalimanlarını, çevre halkı için adeta bir alışveriş, eğlence ve ailece zaman geçirilecek mekâna dönüştürmüştür. Havalimanına olan erişimin kolay ve alternatifli olması, çevresinde alışveriş yapmak için yeterli ticari işletmelerin bulunması, hava trafik operasyonlarının sürdürülebilirliği açısından elverişli olması gibi birçok faktör sıralanabilir. Aynı zamanda havalimanlarının atıl kalmaması ve operasyonların sürekliliği için de havalimanı konumlandırması büyük önem arz etmektedir. Geçmişe bakıldığında, ulaşımın elverişli olduğu merkezlerdeki kentler hızla büyümüş ve genişlemiştir. Aynı durum havalimanları için de geçerlidir. Ulaşım açısından üstün olan şehirlerdeki havalimanları, bulundukları kenti olumlu anlamda büyütmüş ve geliştirmiştir. Ulaşım sistemlerinin işlevsel ve seçenekli olmadığı durumlarda gözlenen kentsel büyüme ise kaos yaratarak amaçtan sapmayı ve uzun vadede pek çok olumsuzluğu beraberinde getirmektedir. Havalimanları sadece ulaşım ve taşımacılık olarak değil ticari anlamda da ekonomik payı yüksek yapılardır. Dolayısıyla havalimanının bulunduğu konum, söz konusu havalimanının operasyonlarını ve dolayısıyla ülke ekonomisini etkileyecektir. Aynı zamanda havalimanının inşası da önemli bir ayrıntıdır. Uzun pistlerin olması, büyük hava araçlarının inebileceği elverişlilikte olması ve büyük terminal binalarını kapsaması operasyonlar açısından önemli olmaktadır. Günümüzde daha büyük pistlerin konumlandırıldığı, hava ve havacılıkla ilgili fonksiyonların dışında birçok fonksiyon içeren havalimanları görülmektedir. Bu durum ise yeni bir havalimanı senaryosu sayılan Airport City'leri daha sonra ise Aerotropolis yapıları ortaya çıkarmıştır. John Kasarda tarafından adı verilen bu yapılar havalimanı şehirleri kavramını ifade etmektedir. Metropol tarzına benzeyen özellikleri ile kentin bir küme olarak kabul edildiği yapılar, havalimanını merkez alarak, havalimanı çevresinde şekillenen bir konumlanmayı ifade etmektedir. Bu çalışmanın amacı, Airport City ve Aerotropolis havalimanı modellerinin tanımları doğrultusunda İstanbul Havalimanının modelinin belirlenmesidir. Çalışmada, nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Analiz yöntemi olarak ise içerik analizi yöntemi uygulanmıştır. Çalışma sonucunda elde edilen veriler tartışılarak İstanbul Havalimanının modeli belirlenmiştir.