Cumhuriyet Dönemi Türk Romanında Hz. Îsa
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Tolga Bayındır
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Gencay Zavotçu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Cumhuriyet Dönemi Türk romanında Hz. İsa hem bir insan hem de bir peygamber olarak geniş yer kaplar. Onun tebliğ ettiği öğretileri, gerçekleştirdiği mucizeleri, kısa yaşamı, ölümü -özellikle öldürülme şekli- Türk roman yazarları üzerinde izler bırakır. Bu izler roman karakterleri üzerinden eserlerin kurgusuna dâhil olur. Bu durumun arka planında Anadolu coğrafyasının Hristiyanlıkla olan tarihî bağlarını ve farklı dinlere mensup insanların oluşturduğu ortak kültürel kodları bulmak mümkündür. Yine bu coğrafya, Hristiyanlık için önemli ibadet yerlerine, dinî-sanatsal motiflere ve birçok efsaneye ev sahipliği yapar. Neticede Türk roman yazarları bu kültürel birikimi eserlerinde işlerler. Hz. İsa, sevgi temelli öğretisine karşın en yakınındaki insan tarafından ihanete uğrayarak öldürülür. O, bu işkenceli ölümle insanlığın günahları için kendisini feda eder. Bir gün dünyaya tekrar "kurtarıcı/Mesih olarak dönmek üzere göğe yükselir. Bu temalar, Türk roman yazarlarının üzerinde en sık durduğu konuları oluşturur. Sanat unsurlarına yansıyan simgesel/sembolik değeriyle de Hz. İsa, Türk romanında yer alır. İkonalar, kilise resimleri, freskler, heykeller vb. Hz. İsa'nın roman kurgusuna dâhil olduğu diğer unsurlardır. Hristiyan roman karakterleri için doğal bir dua/söylem ifadesi olan Hz. İsa, Müslüman karakterler için de yadsınan bir insan/peygamber değildir. Kur'an-ı Kerim'in Hz. Muhammed'den önce gelmiş bütün peygamberlere imanı şart koşması ve Hz. İsa'ya geniş yer ayırması, Hz. İsa'nın Müslüman karakterlerce de anılmasını doğallaştırır. Elbette ki her Türk romanında Hz. İsa'nın örnek/model/övgü ögesi olması beklenemez. Hristiyanlığın kendisinden çok önce de var olan mitolojik/efsanevî unsurlardan beslendiğini, Hz. İsa'nın Osiris gibi kadim insan-tanrılardan esinlenerek hayat bulduğunu söyleyen roman karakterleri de vardır. Bu çalışmada, Cumhuriyet Dönemi Türk roman yazarlarının Hz. İsa'yı ne şekilde ve ölçüde ele aldığı incelenecektir.