Galeri açma makinelerinde üretim verimliği artışı sağlamaya yönelik ağırlığı azaltılmış ve rijitliği artırılmış yürüyen geçici tahkimat yapısının tasarımı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Makina Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OĞUZHAN ÇIRPINIR
Danışman: ŞENOL ŞAHİN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkemizde madenlerin verimliliği görece düşüktür. Bu durumun sebeplerinden birisi de galeri açma hızının düşüklüğüdür. İlerleme hızı diğer ülkelere oranla yarısı düzeyindedir. Yer altı madenciliğinde galeri açma işlemi, genellikle mekanik kazı yöntemi ile yapılır. Mekanik kazıda, galeri açma makinesi ile birlikte yardımcı ekipman ve ünitelerden oluşan entegre bir çalışma söz konusudur. Bu yöntem; 1 metrelik kazı, kazının durdurulup tahkimatın yapılması, kazıya devam edilmesi adımlarını içerir. Sahip olduğu avantajlara karşılık, mekanize yöntemde tahkimat sebebiyle ilerleme hızını azaltan ciddi zaman kayıpları yaşanır. Yüz yıllardır süre gelen bu süreçte galeri ve tünel açma işlemlerinde çeşitli yöntemler bulunmuş bu yöntemler üzerinde madenler çıkarılmış ve tüneller ortaya çıkmıştır. Özellikle son elli yıl içinde bu işlemler mekanize bir sistem halinde makinelerle yapılmaya başlanmıştır. Cevher çıkarma işleminde, özellikle kömür çıkarma konusunda yarı mekanize ve tam mekanize sistemler kullanılarak normal üretim yöntemlerine oranla verimlilik çok arttırılmıştır. Galeri açma işlemlerinde ise galeri açma makinesi olarak adlandırılan makineler kullanılmaktadır. Önceden belirlenmiş galeri kesit ölçüleri ve kazı yapılacak sahanın jeolojik yapısı (zemin dayanımı, kayaç sınıfı, vb.) göz önüne alınarak uygun GAM seçilir. Bu makinelerin kullanımı ile galeri açma işlemleri hızlanmış ve uzun vadede daha ekonomik bir hal almaya başlamıştır. Maden sahalarında cevher çıkarma aşamasında yarı mekanize ve tam mekanize sistemlerle verimlilik arttırılmış olsa da galeri açma işlemleri sırasında kazı işleminin ardından tahkimat işleminin yapılması sırasında kazı yapılamaması ilerleme hızında büyük bir zaman kaybı ortaya çıkarmaktadır. Bu kaybı ortadan kaldırmak adına zaman içinde kazı makinelerinin üzerlerine tahkimat yapılabilmesi adına çeşitli ataçmanlar eklenmiş olsa da faydalı olmamıştır. Bu çalışmanın amacı galeri ama işlemi sırasında, galeri açma makinelerinin üretim verimliliğini arttırmak adına kazı yapılan yeri geçici olarak tahkimatını yapılması hedeflenmiş, makineden bağımsız olarak kendi yürüme (ilerleme) sistemi ile ayrı bir yapı tasarlanmıştır.