Algılanan ebeveyn tutumu ve erken dönem uyum bozucu şemaların beliren yetişkinlik dönemindeki bireylerin yeme davranışı ile ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DENİZ GÖZDE KILÇIK
Danışman: Osman Nejat Akfırat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmanın amacı, büyüme sürecindeki algılanan ebeveyn tutumlarının ve erken dönem uyum bozucu şemaların beliren yetişkinlik dönemindeki (18- 29 yaş) sezgisel yeme, bilişsel kısıtlama, duygusal yeme ve kontrolsüz yeme ile ilişkisini incelemektir. Araştırmanın çalışma grubunu 354 kadın ve 92 erkek olmak üzere 446 kişi oluşturmaktadır. Veriler Sezgisel Yeme Ölçeği-2 (2017), Üç Faktörlü Yeme Ölçeği (2016), Kısaltılmış Algılanan Ebeveyn Tutumları Ölçeği- Çocuk Formu (2015), Young Şema Ölçeği-Kısa Form 3 (2009) ve araştırmacı tarafından hazırlanan Demografik Bilgi Formu ile toplanmıştır. Araştırmanın verileri SPSS 29.0 istatistik paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklemler T- testi, Mann-Whitney U testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı, Spearman-Brown Sıra Farkları Korelasyon Katsayısı ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarında bireylerin algılanan ebeveyn tutumlarının ve erken dönem uyum bozucu şemalarının tüm yeme davranışları ile ilişkisi olduğu sonucuna varılmıştır. Sezgisel yeme ve bilişsel kısıtlama cinsiyete, eğitim düzeyine, diyet geçmişi, kilo memnuniyeti, fiziksel aktivite sıklığı ve beden kitle indeksine göre anlamlı farklılıklar göstermiştir. Duygusal yeme, cinsiyet, diyet geçmişi, kilo memnuniyeti ve beden kitle indeksine göre farklılaşmaktadır. Kontrolsüz yeme diyet geçmişi, kilo memnuniyeti ve beden kitle indeksine göre farklılaşmaktadır. Yapılan çoklu regresyon analizlerinde, bilişsel kısıtlama, duygusal yeme ve kontrolsüz yemenin sezgisel yeme davranışının önemli yordayıcıları olduğu görülmektedir. Anneden algılanan duygusal sıcaklık ve erken dönem uyum bozucu şemalardan bazıları da sezgisel yeme davranışını yordamaktadır. Bilişsel kısıtlamanın anlamlı bir yordayıcısı bulunmazken, duygusal yeme ve kontrolsüz yeme davranışlarını erken dönem uyum bozucu şemalardan bazılarının yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Tüm bulgular alan yazın doğrultusunda tartışılmış, araştırmacı ve uygulayıcılara öneriler sunulmuştur.