Aerotropolis Yapıdaki İstanbul Havalimanının Uluslararası Rekabetçilik Analizi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Havacılık ve Uzay Bilimleri Fakültesi, Havacılık Yönetimi, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİDEM TURGUT

Danışman: Hakan Rodoplu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Havalimanları geçmişten günümüze kadarki süreçte gelişen olaylar neticesinde yapısal ve yönetimsel olarak sürekli değişim ve gelişim göstermiştir. Ekonomik düzenlemeler ve teknolojinin ilerlemesi sonucunda havalimanları, kar amacı gütmeyen sadece altyapı hizmeti sunan bir anlayıştan ticari merkezlere doğru evrilmiştir. Bu gelişimlerin geldiği en son nokta ise aerotropolislerdir. Dünyada büyük ilgi gören ve yapımı hızla artan aerotropolisler bulunduğu şehre, bölgeye ve ülkeye sosyal, ekonomik ve çevresel anlamda pek çok katkı sağlamaktadır. Küreselleşen dünyada ülkeler için rekabet kavramı her geçen gün daha fazla önem kazanmaktadır. Ülkeler rekabet güçlerini arttırarak uluslararası arenada sürdürülebilir bir başarı kazanmayı hedeflemektedir. Tam da bu noktada, uluslararası pazarlara açılan en önemli kapı olarak aerotropolisler görülmektedir. Bu çalışmanın temel amacı, küresel rekabette kilit bir noktada yer alan aerotropolislerin Türkiye'deki örneği olan İstanbul Havalimanı'nın aerotropolis yapısını incelerken aynı zamanda rekabet avantajlarını tespit etmektir. Bu bağlamda, literatür taraması ve kurumsal sitelerin incelenmesi sonucunda rekabetçilik analizinde kullanılan Elmas Modeli aerotropolis niteliklerine uygun bir şekilde yapılandırılmıştır. Bu model ile aerotropolis yapıdaki Hong Kong, Dallas/Fort Worth ve Schiphol Havalimanı analiz edilerek rekabet avantajları belirlenmiştir. Elde edilen veriler referans olarak alınıp Elmas Modeli ile birlikte kıyaslama yöntemi kullanılarak İstanbul Havalimanı'nın mevcut ve potansiyel rekabet avantajları tespit edilmiştir. İstanbul Havalimanı'nın tam kapasite ile faaliyete geçmesinin ardından potansiyel rekabet avantajlarını da kullanarak daha güçlü bir rekabet yapısına ulaşacağı öngörülmüştür.