Ratlarda formaldehit inhalasyonunun sinir sistemi üzerindeki etkisinin morfolojik ve biyokimyasal yöntemlerle incelenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: RABİA TAŞDEMİR
Danışman: Tuncay Çolak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Formaldehit (FA) gerek kimyasal yapısı gerek dokulardaki etkileşimi sonucu çeşitli sistem organlarını olumsuz etkilemektedir. Çalışmamızda TUNEL işlemi ile dokulardaki apoptotik hücre sayı indeksini inceleyerek ve düşük doz ile yüksek doz formaldehite subkronik olarak maruz bırakılan sıçanlarda, BDNF ve S100B proteinlerinin hem morfolojik yöntemlerle hem de doku ve serum elisasında düzeylerine bakılarak FA'nın etkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmamızda kontrol grubu (266,88 gr±12,66) (N: 8), düşük doz FA (257,29 gr±5,42) (N: 8) ve yüksek doz FA (239,40 gr±35,28) (N: 8) inhale ettrilen grup olmak üzere toplamda 24 adet Wistar albino türü sıçan kullanılmıştır. Kontrol grubuna (K.G.) sadece normal hava verilirken düşük doz deney grubu (D.D.G.) için ortalama 1ppm, yüksek doz deney grubu (Y.D.G.) için ise ortalama 10 ppm FA inhale ettirilmiştir. Deneyde hayvanlar, FA'ya haftanın 5 günü, günlük 4'er saat olacak şekilde toplamda 12 hafta boyunca maruz bırakılmışlardır. Deney sonunda hayvanlar sakrifiye edilerek kanları ve beyin dokuları alınmıştır. Her hayvanın bir hemisferi morfolojik çalışma için diğer hemisferi biyokimya için ayrılmıştır. Morfolojik çalışmada dokuda hemotoksilen- eozin boyaması ile immünohistokimyasal analizi yapılmıştır. İmmünohistokimya için beyin dokusunun ilgili bölümlerinde (cortex, thalamus ve hippocampus) BDNF ve S100B proteinlerinin ekspirasyonuna ve apoptotik hücre sayı indeksine bakılmıştır. Biyokimya analizinde de serumda ve beyin dokusunda belirlenen bölgelerde (cortex, thalamus ve hippocampus) BDNF ile S100B proteinlerinin seviyelerine bakılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda yüksek doz FA inhale ettirilen hayvanların ağırlıklarında K.G. ve D.D.G. hayvanların ağırlıklarına göre anlamlı azalma görülmüştür (p˂0,05). İmmünohistokimyasal analizde BDNF işaretlemesine bakıldığında cortex'te K.G. ile D.D.G. arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir (p˂0,05). Thalamus'ta ve hippocampus'te ise K.G. ile hem D.D.G. hem de Y.D.G. arasında anlamlı farklılık gözlenmiştir (p˂0,05). Aynı şekilde immünohistokimya analizinde cortex'te S100B işaretlemesinde, Y.D.G. ile K.G. ve D.D.G. arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p˂0,05). Thalamus ve hippocampus'te ise D.D.G. ile Y.D.G. arasında anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p˂0,05). Serum ve dokuda BDNF ile S100B elisa testlerinde hiçbir grupta anlamlı bir farklılık bulunmamıştır (p˃0,05). Sonuç: Çalışmamızda, hem morfolojik hem biyokimyasal analizlerden elde ettiğimiz sonuçlar çerçevesinde sağlıklı beyin dokusunda BDNF değerleri, hasarın fazla olduğunu düşündüğümüz Y.D.G.'de ise S100B değerleri daha yüksek bulunarak, FA'nın beyin dokusu üzerindeki hasarını nöronal ölümün yanısıra protein düzeyinde de olabileceği gösterilmiştir. Böylece FA'nın beyin dokusu üzerinde ciddi hasara yol açabileceği tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Formaldehit, BDNF, S100B, rat