Doğal Kaynakların Rasyonel Kullanımının Ekonomik Etkileri
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: Samir Guluzade
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): FERHAT PEHLİVANOĞLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Çalışmamızda doğal kaynakların rasyonel kullanımı ve ekonomik büyüme arasındaki ilişki belirlenmiş on ülke verileri kullanılarak test edilmiştir. Ülkeler doğal kaynaklarını rasyonel kullanıp kullanmadıklarına göre iki grupa ayrılmıştır. Bağımsız değişkenler olarak enerji kullanımı, mal ve hizmet ihracatı ve sermaye oluşumu, bağımlı değişken olarak kişi başına gayri safi yurt içi hasıla değişkeni kullanılmıştır. Yapılan testler sonucunda doğal kaynakların rasyonel kullanımının, gayri safi yurt içi hasılayı pozitif yönde etkilediği saptanmıştır. Ayrıca bu çalışmada 2007-2016 dönemi ABD, Kanada, Birleşmiş Krallık, Çin, Norveç, Rusya, Kazakistan, İran, Suudi Arabistan ve Azerbaycan ekonomilerine ait yıllık veriler kullanılarak doğal kaynak kullanımı ve büyüme arasındaki ilişkiler panel veri analizi ile test edilmiştir. Birinci grup ülkelerin (ABD, Kanada, Birleşmiş Krallık, Çin, Norveç) gelişme durumu gözönüne alınarak doğal kaynakların daha rasyonel kullanıldığı varsayılmıştır. İkinci grup ülkeler (Rusya, Kazakistan, İran, Suudi Arabistan ve Azerbaycan) genellikle ham kaynak ihracatçısı ülkeler arasından seçilmiştir ve teknolojik açıdan gelişme durumları gözönüne alındığında, kaynakların daha az rasyonel kullanıldığı söylenilebilir. Her iki grup ülkeler için de kullanılmış bütün açıklayıcı değişkenler ile kişi başına gayri safi yurt içi hasıla bağımlı değişkeni arasında pozitif yönlü bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Birinci grup ülkelerin regresyon modelinin sonuçları, incelenen dönemde enerji kullanımındaki yüzde 1'lik bir artışın, kişi başına GSYH'yı yüzde 0,42 oranda artırdığını göstermiştir. İkinci grup ülkelerde ise bu oran yüzde 0,28 olarak bulunmuştur. Yani kaynakların rasyonel kullanılması durumunda, kaynak kullanımının, ekonomik büyümeye etki oranı daha fazladır.