Kocaeli atmosferinde ağır metal kirliliğinin likenler kullanılarak izlenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNEM YAŞA

Danışman: Seda Aslan Kılavuz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hava kirliliği günümüzde sanayileşme ve şehirleşmeye bağlı olarak artmaktadır. Kocaeli'nin en önemli sanayi şehirlerinden biri olması ve yoğun nüfusu nedeniyle hava kirliliğinin yoğun görüldüğü bölgelerden biridir. Kocaelide yapılan bu çalışmada atmosferik ağır metal kirliliği Xanthoria parietina türü likenler kullanılarak izlenmiştir. Kocaeli ilinin 50 noktasından liken örnekleri toplanmış ve bu noktalar endüstriyel, kırsal, kentsel, kırsal-endüstriyel ve kentsel-endüstriyel olmak üzere 5 bölgeye ayrılarak liken örneklerinde ağır metal seviyeleri belirlenmiştir. Liken örnekleri mikrodalgada çözündürüldükten sonra İndüktif Eşleşmiş Plazma-Kütle Spektrofotometresi (ICP-MS)'de analiz edilmiştir. Kirletici kaynaklarının hava kirliliğiyle ilişkilerini belirlemek için korelasyon, kümeleme ve faktör analizi yapılmıştır. Element konsantrasyonları 0,018 µg/g Tl (İzmit-Bağçeşme) ve 12258 µg/g K (Köseköy) arasında bulunmuştur. Dilovası, Yahyakaptan ve Köseköy bölgelerinde antropojenik elementler daha yüksek konsantrasyonlarda bulunmuştur. En düşük konsantrasyonlar ise İzmitde (Bağçeşme) ölçülmüştür. Elde edilen sonuçlara göre emisyon kaynakları fosil yakıtlar, toprak elementleri, çimento endüstrisi, demir-çelik endüstrisi ve trafikten kaynaklanmaktadır.