Sosyal medya kullanımı ile ilişkili ikincil travmatik stresin sağlıklı ve patolojik ortoreksiya davranışı üzerine etkileri

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ruhsal Travma Bilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DERYA BİÇER

Danışman: Bahadır Geniş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Sosyal Medya Kullanımı İle İlişkili İkincil Travmatik Stresin Sağlıklı ve Patolojik Ortoreksiya Davranışı Üzerine Etkileri Amaç: Bu çalışmada Kocaeli üniversitesi öğrencilerinde rastlanan sosyal medya kullanımı ile ilişkili ikincil travmatik stresin sağlıklı ve patolojik ortoreksiya davranışı üzerine etkileri incelenmiştir. Yöntem: Çalışma gerekli etik kurul izni ve ilgili onaylar alındıktan sonra 2023-2024 akademik yılı Mayıs 2024 ayı içerisinde farklı bölümlerde öğrenim gören 230'u kadın, 87'si erkek 317 öğrencinin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Ölçme aracı olarak "Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği", "Sosyal Medya Kullanıcıları İçin İkincil Travmtik Stres Ölçeği", "Depresyon, Anksiyete, Stres Ölçeği", "Teruel Ortoreksiya Ölçeği" ve araştırmacılar tarafından oluşturulan Kişisel Veri Formu kullanılarak, anket doldurma yöntemi (Google forms aracılığıyla çevrim içi bağlantılı) aracılığıyla veriler toplanmıştır. Toplanan veriler SPSS (Statistical Package for Social Sciences) for Windows 22.0 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Sosyal medya kullanımı ve bağımlılığı, ikincil travmatik stres, depresyon, stres ve anksiyete ile sağlıklı ve patolojik ortoreksiya davranışı arasındaki ilişkinin incelenmesi için Lineer Regresyon Analizi yöntemi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 22,32 ± 3,66 yıl, %85,2'si lisans düzeyi, %45,1'inin yurtta yaşadığı bulgulandı. Öğrencilerin %43,7'sinin sosyal medya platformunda günde 3-5 saat zaman geçirdiği ve sosyal medyayı en fazla gündemi takip etmek (%82,7), eğlence (%79,9) ve sohbet/iletişim (%75,5) amacıyla kullandıklarına rastlanmıştır. Bergen Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği ile Sosyal Medya Kullanıcıları İçin İkincil Travmatik Stres Ölçeği arasında yüksek derecede (rs= 0,522, p=0,000) ve Sosyal Medya Kullanıcıları İçin İkincil Travmatik Stres Ölçeği ile Teruel Ortoreksiya Ölçeği Ortoreksiya Nervoza alt ölçeği arasında orta derece (rs= 0,341, p=0,000) pozitif yönde istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Sosyal medya bağımlılığı, anksiyete ve stresin sosyal medya kullanımına bağlı ikincil travmatik stresi; cinsiyet ve sosyal medya kullanımına bağlı ikincil travmatik stresin ise ortoreksiya nervozanın anlamlı açıdan yordayıcıları olduğu belirlenmiştir.