Yeniden işlevlendirme kapsamında bir endüstriyel miras örneği olan Seka Kâğıt Müzesi'nin iç mekân analizi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İÇ MİMARLIK ANASANAT DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİHAN KONAK
Danışman: Didem Erten Bilgiç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:18. yüzyılda İngiltere'de ortaya çıkan ve tüm Avrupa'yı etkileyen, en temel ifadeyle üretimde makineleşmeyi başlatan Endüstri Devrimi; teknolojik, ekonomik, sosyolojik ve siyasi yönleriyle, insanlık tarihinin dönüm noktalarından biri olmuştur. Kullanılan makinelerin boyut, biçim ve işlevleri doğrultusunda şekillenen endüstri yapıları; zamanla yaşanan teknolojik gelişmelere ayak uyduramamış ve bu noktada atıl durumda kalıp terk edilmişlerdir. İnşa edildikleri dönemin tüm verilerinin okunabildiği endüstri yapılarının geleceği, özellikle 20. yüzyılın ikinci yarısı itibariyle tartışılmaya başlanmış ve bu bağlamda kültürel mirasın bir parçası olarak endüstriyel miras kavramı gelişmiştir. Yeniden işlevlendirme, endüstriyel miras kapsamında yer alan yapıların korunması için uygun bir yöntem olarak görülmektedir. Bu çalışmada; Cumhuriyet Dönemi'nin öncü sanayi kuruluşlarından biri olan ve fabrika kapatıldıktan sonra endüstriyel miras olarak değerlendirilen SEKA I. Kâğıt Fabrikasının, yeniden işlevlendirme kapsamında dönüştürüldüğü SEKA Kâğıt Müzesi'nin iç mekân analizi yapılmıştır. Tez çalışması dört bölümden oluşmakta olup; ilk üç bölüm literatür ağırlıklıdır. Son bölüm ise, yerinde gözlem ve fotoğraf ile belgelendirme yöntemine dayanmaktadır. Birinci bölümde; öncelikle endüstri ve endüstrileşmenin tanımı yapılmış, endüstri yapılarının özellikleri anlatılmıştır. Devamında endüstriyel miras kavramı tanıtılmış ve endüstriyel mirası koruma yaklaşımlarından bahsedilmiştir. İkinci bölümde; yeniden işlevlendirme kavramı anlatılmıştır. Yeniden işlevlendirmeyi gerektiren nedenler, yapılar için doğru işlev seçimi ve yeniden işlevlendirme sırasında yapılara yönelik müdahaleler sıralanmıştır. Üçüncü bölümde; İzmit SEKA Kâğıt Fabrikası'nın konumu, kuruluşu ve tarihsel gelişim süreci, Kocaeli ve Türkiye için önemi ile yapının mimari özellikleri anlatılmıştır. Dördüncü ve son bölümde ise; fabrikanın yeni işlevi ile varlığını sürdürdüğü hâli olan SEKA Kâğıt Müzesi, yeniden işlevlendirme kapsamında incelenmiştir. Yapılan incelemeler; olduğu gibi korunan öğeler ve yeniden işlevlendirme çalışmaları sırasında yapılan müdahaleler olmak üzere iki ana başlık altında incelenmiştir. Çalışma kapsamında yapılan tüm analizler ve elde edilen veriler ile SEKA Kâğıt Müzesi'nin yeniden işlevlendirme çalışmaları sırasında yaşadığı dönüşüm ortaya konulmaya çalışılmış ve uygulanan yeniden işlevlendirme projesinin hangi yönleriyle başarılı, hangi yönleriyle eksik olduğu öznel bir yorumla sonuç bölümünde açıklanmıştır. Ayrıca belirlenen eksikler için, çözüm önerileri sunulmuştur.