Aile hekimliği asistanlarının kadın doğum ve hastalıkları rotasyonu hakkındaki görüşleri ve özyeterliliklerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞİLAN BURCU TAŞLI
Danışman: Tuncay Müge Alvur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Aile hekimliği uzmanlık eğitimi üniversite ve eğitim ve araştırma hastanelerinde Aile Hekimliği Anabilim Dallarında üç yıl süreli olarak verilmektedir. Aile hekimliği uzmanlık eğitimi sürecinde rotasyonlar çok önemli bir yer tutmaktadır. Aile hekimliği uzmanlık eğitimi öğrencisi rotasyonlar ile birlikte, sahada karşılaşabileceği durumlarda klinik değerlendirme ve uygulama becerisine yönelik yeterli düzeyde deneyimi kısa sürede kazanabilmektedir. Kadın Hastalıkları ve Doğum aile hekimliğinde önemli bir yere sahip olmakla birlikte, önceden 4 ay olan Kadın Hastalıkları ve Doğum rotasyonu daha sonra 3 aya düşürülmüştür. Buna göre bu çalışmadaki amacımız tüm Türkiye'de halen eğitim almakta olan aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin Kadın Doğum ve Hastalıkları rotasyonunda verilen eğitim hakkındaki görüşlerini ve öz yeterliliklerini değerlendirmektir. Yöntem: Çalışmaya Kadın Hastalıkları ve Doğum rotasyonunu yapmış üniversite veya eğitim araştırma hastanelerinde tam zamanlı veya sözleşmeli Aile Hekimliği uzmanlık öğrencileri dâhil edilmiştir. Çalışma için katılımcılardan bir anket formunu doldurması istenmiştir. Bulgular: Öğrencilerin çoğunluğu rotasyonları sırasında vajinal muayene yapmış, gebe takibi yapmış, spekulum ile muayene yapmış, epizyotomi görmüş ve vajinal doğum izlemişlerdi. Ancak öğrencilerin bir kısmı ise RİA takma ve çıkarma, epizyotomi yapma ve normal vajinal doğum yaptırma gibi girişimsel işlemleri hiç yapmamıştı. Asistanların büyük çoğunluğu hiç travay takip etmemiş, kondom kullanımı ile ilgili danışmanlık vermemiş, cinsel yolla bulaşan hastalıklara tanı koyup tedavi etmemiş ve sezaryen cerrahisi görmemiş ve hiç sezaryen ameliyat masasında steril olarak yer almamıştı. Öğrenciler sorgulanan klinik ve girişimsel işlemlerden epizyotomi yapmak haricinde, kendi öz yeterliliklerini çoğunlukla yeterli veya kısmen yeterli olarak değerlendirdi. Asistanlar gebe hastanın yönetiminde, hastalara kötü haber vermede, dismenore tanısında, Pap sürüntüsü alma ve raporlarını değerlendirmede, HPV örneklemesi yapma ve raporlarını değerlendirmede, postpartum kanamalı hastayı acil olarak sevk etmede, preeklampsi ve eklampsi tanısında ve ikili test sonucunu yorumlamada öz yeterliliklerinin yeterli yönde olduğunu belirtti. Öğrencilerin kendilerini en yeterli hissettikleri beceriler ise idrar yolu enfeksiyonu tanı ve tedavisi ve vajinal akıntı tanı ve tedavisi iken, en yetersiz hissettikleri becerilerin ise leomiyoma uteri tanısı koyma ve anormal vajinal kanamayı tedavi etme olduğunu ifade etti. Aile hekimliği uzmanlık öğrencileri, eğitimleri sürecinde almış oldukları Kadın hastalıkları ve doğum rotasyonunu genel olarak mesleki becerileri geliştirme yönünden yetersiz olduğunu düşünmekteydi. Asistan hekimlerin rotasyonun yeterliliği hakkındaki düşünceleri cinsiyet, yaş, asistanlık yılı, kadrolarının bulunduğu ve rotasyonlarını yaptıkları hastane gibi faktörlerden bağımsızdı. Sonuç: Bu çalışma ile aile hekimliği uzmanlık eğitimi sürecindeki kadın hastalıkları ve doğum rotasyonunun genel olarak yeterli olan veya eksik kalan yönlerini ortaya koyuluştur. Ülke genelinde aile hekimliği asistanları arasındaki yaygın görüş kadın hastalıkları ve doğum rotasyonunun yeterli olmadığı yönündedir. Asistanların büyük çoğunluğu çekirdek eğitim programında belirtilen bazı uygulamaları yapma fırsatını yakalayamamışlardır. Böylelikle kendilerini bazı uygulamalarda yetersiz olarak hissetmektedirler. Sonuç olarak rotasyonlardan edinilmesi beklenen bilgi, beceri ve tutum hedefleri ortaya konup, rotasyonların eksik kalan taraflarının belirlenerek bu açıklıkların kapatılması için gerekli adımlar atılması gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: aile hekimliği, eğitim ihtiyaçları değerlendirmesi, jinekoloji ve obstetri, mesleki öz yeterlilik, öz yeterlilik, tıbbi eğitim