Sapanca Gölü havzasını besleyen derelerde taşınan askıda katı madde miktarının tahmin edilmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: TEMEL TEMİZ

Danışman: Adnan Öner

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Sapanca Gölü havzasında 2012-2014 yılları arasında askıda katı madde hareketini belirlemek üzere yan derelerde belirlenen istasyonlarda, debi, sıcaklık ve askıda katı madde parametrelerine ait ölçümler yapılmıştır. Ölçüm dönemi boyunca hava sıcaklıkları mevsim normallerinin üzerine çıkmış ve yağışlar azalmıştır. Sapanca Gölü havzasını besleyen 12 adet yan dere bulunmaktadır. Bu derelerden hangilerinin havza için önem arz ettiği belirlenirken, bazı derelerin sadece yüzeysel suları taşıdığı ve yağışsız dönemlerde kuruduğu çalışmada ifade edilmiştir. Yan derelerden elde edilen ölçüm sonuçları kullanılarak üç farklı senaryo altında tahmin modelleri geliştirilmiştir. Senaryo modelleri içerisinde Yapay Sinir Ağları (YSA), Sediment Anahtar Eğrisi ve Çoklu Doğrusal Regresyon modelleri kullanılarak karşılaştırmalar yapılmıştır. Belirlenen üç senaryo için YSA'nın en uygun sonuçları elde ettiği belirlenmiştir. Havzadaki arazi kullanımının ve göl alanının yıllara göre değişimi incelenmiştir. Bunun için Landsat 5 TM (1987) ve Landsat 8 TM (2010) uydu görüntüleri kullanılmıştır. Uydu görüntüleri ArcGIS 10,1 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Analizler sonucunda 1987-2010 yılları arasında doğal bitki örtüsünün önemli ölçüde tahrip olduğu görülmüştür. Ayrıca, Sapanca Gölü'nün 1990 ve 2010 yıllarına ait batımetri haritaları incelenmiş, göl yüzey alanında yaklaşık %2'lik bir azalma olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, Sapanca Gölü'nü besleyen yan derelerdeki kirletici noktaları belirlenmiş, yan derler ve Sapanca Gölü su kalitesinin iyileştirilmesi için çözüm önerileri sunulmuştur.