Boşlukların Tanrısı Kavramının Teizm Bağlamında Eleştirisi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SONGÜL DÖĞER
Danışman: Metin Pay
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada, "Boşlukların Tanrısı" kavramı olarak bilinen ve bilimsel çalışmalarla elde edilen sonuçların inanç sahasında yaptığı etkileri konu edinen düşünce biçimi ele alınmıştır. Bu kavram "evrene ve insana dair anlaşılamayan ve henüz bilim tarafından açıklama getirilememiş olgular için 'Tanrının işidir' yaklaşımı ile bilinemez kalmasının kabul edilmesini sorunlu bulmaktadır ve bir gün herşey bilim tarafından açıklanabildiğinde Tanrı'nın varlığına inanma ihtiyacının ortadan kalkacağı" fikrini savunmaktadır. Bu tezde Boşlukların Tanrısı kavramı, temelinde yatan iki iddia üzerinden analiz edilip, çıkarım yapmak amaçlanmıştır. İlk olarak; teizm ve deizm gibi Tanrı tasavvurlarında varsayılan doğaüstü gücün, bu kavramı kullanan ateistlerin iddia ettiği gibi bilinmezlerin içinde barındığı fikrine eleştirel yaklaşılmıştır. Bu bağlamda Tanrı'nın varlığını kanıtlama çabaları ve Tanrı'nın reddine ilişkin yaklaşımlar incelenmiştir. İkinci olarak da kavramın diğer iddiası olan doğal yasası anlaşılmayan hiçbir fenomenin kalmayacağı görüşü ele alınarak; Tanrı'nın var olması durumunda bilinmezliklerin sonunun gelmeyeceği ve Tanrı'nın her zaman boşlukların Tanrısı olmayı tercih etmesinin mantıklı olabileceği tartışılmıştır. Özet olarak, bilimsel ilerlemelerin, Tanrı inancının insan yaşamındaki yeri üzerindeki etkileri felsefi ve teolojik bir çerçevede yorumlanmıştır. Bu çalışmanın aynı alanda yapılmış diğer yayınlardan farklı olan yönü, konuyu analiz ederken matematiksel ilkelerden, SWOT analizinden, Balık Kılçığı (İshkawa) diyagramından yararlanma gibi yeni perspektifler geliştirilmesi ve özet tablolara yer verilmesidir. Anahtar Kelimeler: Boşlukların Tanrısı, Din Felsefesi, Bilim, Din, Tanrı