Diş hastanelerinde kullanıcı algısına göre renk kullanımı ve örnek seçilen ağız ve diş sağlığı merkezinin renk kullanımının incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE KESKİN
Danışman: Didem Erten Bilgiç
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sağlık yapıları insanların; fiziksel ve ruhsal olarak sağlığına kavuştukları mekanlardır. Renkler mekân içinde oluşturduğu atmosfer ve işlevselliği ile de insanlarda fiziksel, fizyolojik ve psikolojik olarak etkiler yaratırlar. Bu etkilerde insanların renkler hakkında duyuşsal, bilişsel ve davranışsal algılara neden olur. Bu çalışmanın amacı, sağlık yapılarından diş hastanelerinin iç mekân tasarımında kullanılan renklerin ve kullanım oranlarının kullanıcıların duyuşsal ve davranışsal algılarına etkilerinin belirlenmesidir. Tez kapsamında ilk önce renk olgusu, rengin insan üzerindeki fiziksel, fizyolojik ve psikolojik etkileri açıklanmış ve bu bağlamda çalışma kapsamında 6 hipotez oluşturulmuştur. Sonrasında sağlık yapılarının iç mekân tasarımda renk kullanımının kullanıcı algısına etkileri ana, ara ve nötr renkler üzerinden ortaya konmuş ve diş hastanelerinin bekleme ve karşılama bölümünde renk kullanımı ve kullanıcı algısına etkileri incelenmiştir. Son kısımda ise tezin deneysel alanı olan anket çalışması yapılmış ve veriler Spss programında analiz edilmiştir. Anket çalışmasında örnek seçilen Bozüyük Ağız ve Diş Sağlığı Merkezinin bekleme ve karşılama alanları; dünyaca kabul görmüş Munsell renk sisteminden belirlenen 5 renk türü (5R-5B-5P-5Y-5G) ve 'Effect of Wall Colors and Usage Rates on The Perception of Interior Spaces' makalesinden referans alınarak belirlenen mekân kullanım oranları (%30-%60-%100) ile Ps de görselleri hazırlanmıştır. Hazırlanan görseller üzerinden hastaneye gelen 100 gönüllü kullanıcının farklı renk türü ve renk kullanım oranının değerlendirmeleri sağlanmıştır. Bu çalışma sonucunda bekleme ve karşılama alanında kullanılan kırmızı, mavi, mor, sarı ve yeşil renklerin mekânda kullanım oranının artması katılımcıları algısal açıdan etkilediği saptanmıştır. Renk türleri değişse de mekânda kullanım oranlarına göre tepkilerin genelde aynı olduğu, kullanıcılara mekân kullanım oranı %100 olması çirkin, boğucu, heyecanlı ve dikkat dağıtıcı gelirken, %30 olması güzel, ferah, sakin ve konsantrasyon sağlayıcı gelmiştir. Mekânda tercih edilen kullanım oranları ile algısal tepkilerin de doğrusal bir ilişki olduğu; katılımcıların büyük çoğunluğu mekân kullanım oranını hangisi seçildiyse algısal parametrelerden de aynı oranda mekân kullanımını seçtiği saptanmıştır. Cinsiyet, yaş aralığı ve eğitim durumunun karşılama ve bekleme alanlarında kullanılan renklerin seçiminde anlamlı farklılık göstermediği tespit edilmiştir.