Tork Dönüştürücü Kalibrasyonu ve Çevresel Koşulların Ölçüm Belirsizliği üzerindeki Etkilerinin İncelenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Mahmut Barış Tuğcu

Danışman: Erol Feyzullahoğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Otomotiv, havacılık, taşıma, güç aktarımı ve türbin gibi dönel hareketin söz konusu olduğu pek çok alanda, tork dönüştürücüler yaygın olarak kullanılmaktadır. Günümüzde üretimi yapılan ve kullanım alanı en geniş dönüştürücüler, gerinim ölçerler yardımı ile ölçüm işlemini gerçekleştirmektedirler. Bu ölçüm işlemi, dönüştürücülerin yüksek maliyet ve düşük bakım gerektiren alanlarda kullanılması sebebiyle önem arz eden ve belirli periyotlarda kontrol edilmesi gereken bir husustur. Tork dönüştürücüler de bu sebeple ölü ağırlıklı kalibrasyon makineleri ve referans tork dönüştürücü sistemler gibi test makineleri yardımıyla kalibre edilmektedirler. Tork dönüştürücüler, üzerinde barındıkları gerinim ölçerler sebebiyle sıcaklık ve nem gibi çeşitli ortam şartlarından etkilenme ve ölçüm sonuçlarında beklenen değerlerden sapma riski altındadırlar. Bu sebeple, bu etkenlerin kontrol altında tutulması, eğer bu mümkün değilse etkilerin ölçüm sonuçlarına olan katkısı dikkate alınmalıdır. Türk Standardları Enstitüsü Tork Kalibrasyon Laboratuvarı'nda, tork dönüştürücüler üzerindeki sıcaklık ve nem değişimin ölçüm belirsizliği üzerindeki etkilerinin incelenmesi amacıyla bu deneysel çalışma gerçekleştirilmiştir. Çalışma boyunca ölçümler DIN 51309 standardına göre yapılmış, sıcaklık ve nem değerleri sırasıyla sabit tutularak diğer etkenin değişiminin ölçüm belirsizliğine olan etkisi incelenmiştir. Bu çalışmada, test ortamındaki optimum sıcaklık ve nem değerleri belirlenerek kalibrasyondaki ölçüm belirsizliklerinin azaltılması hedeflenmiştir. Elde edilen sonuçlardan, en düşük ölçüm belirsizliğinin 21 °C'de ve % 50 nem değerinde olduğu görülmüştür. Bu sonuçlardan uzaklaşıldıkça, ölçüm belirsizliği değerlerinin arttığı gözlenmiştir.