Türkiye'de planlama döneminde devlet müdahaleciliginin imalat sanayi üzerindeki etkileri: 1963-1989 dönemi için kliometrik bir inceleme


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BENGÜ DOGANGÜN YASA

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): MEHMET EMİN YARDIMCI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Devlet müdahaleciliğinin sınırlarına yönelik tartışmalar, iktisadi düşünce kuramlarının merkezinde yer almaktadır. Bu çalışma, Türkiye'de devlet müdahaleciliğinin etkinliğinin, iktisadi büyümenin itici gücünü oluşturan imalat sanayi üzerinden incelenmesi amacını taşımaktadır. Türkiye iktisat tarihinin belirli bir döneminde oluşturulmaya çalışılan ekonomi politiğin nicel ve nitel açıdan incelenmesi, sanayileşme sorununun çözümüne katkı sağlayacaktır. Çalışmada Türkiye'de devlet müdahaleciliği kapsamında uygulanan politikalar ile yasal ve kurumsal düzenlemeler müdahaleciliğin planlama uygulaması ile somutlaştığı 1963-1989 dönemi için incelenmiştir. Ayrıca devlet müdahaleciliğinin imalat sanayi üzerindeki etkinliği ampirik olarak test edilmiştir. İmalat sanayinde uygulanan devlet işletmeciliği modelinin analizinde, üretilen toplam imalat sanayi katma değeri ile yapılan sabit sermaye yatırımları içerisinde imalat sanayine ayrılan payın iktisadi büyüme üzerindeki etkisine bakılmıştır. Özel kesime ve kamu kesimine ait verilerin birlikte kullanıldığı modelde, devlet işletmeciliği modelinin etkin olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca 1963-1989 döneminde imalat sanayi üzerinde sıklıkla kullanılan müdahale araçlarının toplam imalat sanayi katma değerinin GSYİH içerisindeki payı üzerindeki etkisi test edilmiştir. İmalat sanayinde ihracata uygulanan vergi iade oranları, yatırım teşvikleri içerisinde imalat sanayine ayrılan pay, sabit sermaye yatırımları içerisinde imalat sanayine ayrılan pay ve dışa açıklık oranının imalat sanayi katma değerinin GSYİH içerisindeki payı üzerinde pozitif yönde bir etki yaratmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ampirik bulgular devlet müdahaleciliğinin imalat sanayi üzerinde etkin olmadığı sonucunu desteklemektedir.