Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MOHAMMED W. I. TAYYEM TAYYEM
Danışman: Özgür Çakır
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Giriş ve Amaç: Bu çalışmada, kardiyometabolik risk faktörleri (hipertansiyon, diyabetes mellitus, hiperlipidemi, kronik böbrek hastalığı) bulunan hastalarda koroner ve karotis arterlerde plak kompozisyonu, alan ve hacim ölçümleri detaylı şekilde karşılaştırılarak, sistemik ve lokal aterosklerotik süreçlerin damar yatakları üzerindeki etkileri araştırılmıştır. Gereç ve Yöntem: Toplam 88 hasta retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Koroner ve karotis arterler, çok kesitli bilgisayarlı tomografi anjiyografi (MDCTA) ile görüntülenmiş; plak alanı, plak hacmi, damar alanı ve W/L oranı (wall/lumen area) PACS ve Vitrea sistemleri kullanılarak ölçülmüştür. Plaklar yumuşak, mikst ve kalsifiye olarak sınıflandırılmış; klinik, biyokimyasal ve hematolojik parametrelerle ilişkileri analiz edilmiştir. Bulgular: Koroner ve karotis arterler arasında toplam plak alanı ve kalsifiye plak hacmi açısından güçlü korelasyonlar saptanmıştır (r=0.970 ve r=0.910; p<0.001). W/L oranları arasında orta düzeyde anlamlı pozitif bir korelasyon izlenmiştir (ρ=0.407; p=0.019). Damar alanları arasında pozitif ilişki bulunmasına rağmen, plak yükü ölçümleri arasında doğrudan anlamlı bir ilişki saptanmamıştır. Özellikle sigara kullanan bireylerde koroner ve karotis arterlerdeki lipidik plak içerikleri arasında anlamlı paralellik gözlenmiştir. Ayrıca diyabetes mellitus, hiperlipidemi ve kronik böbrek hastalığı gibi risk faktörlerinin plak kompozisyonu ve damar morfolojisi üzerinde etkili olabileceği bulunmuştur. Sonuç: Çalışmamız, kardiyometabolik risk faktörlerine sahip bireylerde koroner ve karotis arterlerde aterosklerotik yükün kısmen paralel seyrettiğini, ancak plak kompozisyonunda lokal biyolojik etkilerin önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Bulgular, bireyselleştirilmiş kardiyovasküler risk yönetimi için hem sistemik hem de damar yatağına özgü faktörlerin dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Anahtar kelimeler: Ateroskleroz, plak kompozisyonu, multidetektör bilgisayarlı tomografi anjiyografi (MDCTA), kardiyometabolik risk faktörleri.