Sıcak haddelenmiş I ve H enkesitli çelik basınç elemanlarının tasarımlarının Türkiye ve Avrupa yönetmeliklerine göre karşılaştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: TAYLAN GENÇ
Danışman: Seval Pınarbaşı Çuhadaroğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Ülkemizde yıllarca çelik yapı tasarımında kullanılmış TS 648 standardı, 2016 yılında yerini daha güncel ve rasyonel bir yönetmelik olan Çelik Yapıların Tasarım, Hesap ve Yapım Esaslarına Dair Yönetmelik'e bırakmıştır. Geçtiğimiz üç yılda, ülkemizde uygulanan yapısal çelik projelerin pek çoğunda bu yeni yönetmelik kullanılmıştır. Bununla birlikte, özellikle yeni yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden önce, ülkemizde ve Avrupa'da uygulanan özel projelerde Avrupa çelik yapı yönetmeliğinin (Eurocode3) de kullanıldığı bilinmektedir. Günümüzde de bazı özel projelerde, Eurocode3'ün kullanımı devam etmektedir. Bu tezin amacı, sıcak haddelenmiş I ve H enkesitli çelik basınç elemanlarının Türkiye ve Avrupa çelik yönetmeliklerinde tanımlanan tasarım esaslarını karşılaştırarak iki yönetmelik arasındaki temel farklılıkları ortaya koymak; ayrıca, ülkemizde yaygın şekilde kullanılan farklı çelik kalitelerine sahip I/H enkesitli çelik profillerin eksenel basınç kapasitelerini her iki yönetmelik esaslarına göre hesaplayarak yönetmeliklerin güvenlik seviyelerini karşılaştırmaktır. Bu amaçla, farklı çelik kalitelerine sahip 153 adet IPE, IPN, HEA, HEB, HEM ve HD profilin farklı burkulma boyları/narinlikleri için tasarım basınç kuvveti dayanımları ile tasarım burkulma dirençleri hesaplanmış; incelenen bütün enkesit ve çelik kaliteleri için direnç/dayanım (kapasite) oranları belirlenmiştir. Kapasite oranlarının, I ve HE enkesitli profillerde 0,90 ile 1,19, HD profillerde ise 0,89 ile 1,24 arasında değiştiği tespit edilmiştir. S235, S275 veya S355 çelik kalitesine sahip tüm I ve "büyük" enkesitli HE profiller ile S460 çelik kaliteli bütün HD profillerin kapasite hesaplarında hemen hemen bütün burkulma boylarında, diğer enkesit ve çelik kaliteleri için yapılan hesaplarda ise "kısa" ve "uzun" burkulma boylarında yönetmeliğimizin güvenlik seviyesinin daha yüksek olduğu; "orta" boy elemanlarda ise Avrupa yönetmeliğinin %10'u geçmeyecek şekilde daha güvenli sonuçlar verdiği belirlenmiştir.