Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DUYGU NUR TUTAM
Danışman: Aslıhan Özlem Polat Işık
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:
Amaç: Çalışmanın amacı şizofreni ve şizoafektif bozukluk tanılı hastalarda kesitsel olarak klinik psikopatoloji, nörobilişsel işlevler, sosyal bilişsel işlevlerden zihin kuramı ve duygu işleme yetileri ve toplumsal işlevsellik düzeyini değerlendirmek ve toplumsal işlevsellik için yordayıcı etmenleri belirlemeye çalışmaktır. Yöntem: Çalışmaya katılan 60 hasta için Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Klinik Genel İzlenim-Şiddet Ölçeği (KGİ-Ş), İşlevselliğin Genel Değerlendirmesi (İGD) ve Toplumsal İşlevselliği Değerlendirme Ölçeği (TİDÖ) araştırmacı hekim tarafından dolduruldu. Araştırmacı hekim tarafından Gözlerden Zihin Okuma Testi (Gözler Testi), Yüzde Dışavuran Duyguların Tanınması Testi (YDTT) ve Yüzde Dışavuran Duyguların Ayırt Edilmesi Testi (YDAT) uygulandı. Klinik psikolog tarafından Sayı Menzili Testi, Wisconsin Kart Eşleme Testi (WKET), ÖKTEM- Sözel Bellek Süreçleri Testi (SBST), Kontrollü Kelime Çağrışım Testi (KAS) ve Stroop testi uygulandı. Nüfus ve klinik bilgilerin ölçeklerle ilişkisi bağımsız t-testi ve korelasyon analizi ile değerlendirildi. Normal dağılıma uymayan örneklem için Spearman testi kullanıldı. Nüfus ve klinik özellikler ile arasındaki ilişkiyi değerlendirmek için Mann-Whitney U testi kullanıldı. Nüfus ve klinik özellikler ile ölçek puanlarının işlevsellik üzerine etkisini incelerken Logistik Regresyon Analizi ve Lineer Regresyon Analizi kullanıldı. İstatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlendi. Bulgular: Toplumsal işlevsellik ile yaş, eğitim yılı, hastalık süresi, tanı, fiziksel şiddet ve ailede psikoz öyküsü arasında kesitsel olarak anlamlı ilişki saptandı. Gözler testi, SBST öğrenme, PANNS negatif ve PANSS genel psikopatoloji puanları ile toplumsal işlevsellik arasında anlamlı ilişki saptandı. Zihin kuramı ile nörobilişsel işlevler arasında anlamlı ilişki saptandı. İşlevsellik düzeylerine göre ikiye ayrılan grupta toplumsal işlevsellik ile ilişkili bağımsız değişkenler ve PANNS pozitif puanı için lojistik regresyon analizi yapıldı. Toplumsal işlevsellik ile ilişkili değişkenler lineer regresyona alındı. Her iki regresyon modelinde de negatif belirtiler, toplumsal işlevsellik için yordayıcı etmen olarak saptandı. Sonuç: Şizofrenide nüfus ve klinik özellikler, klinik psikopatoloji, zihin kuramı ve nörobilişsel işlevler ile toplumsal işlevsellik arasında ilişki bulunmaktadır. Toplumsal işlevselliğe giden yolda negatif belirtilerin yordayıcı olduğu, nörobilişsel işlevler ve zihin kuramının aracı etmen olabileceği söylenebilir. Anahtar sözcükler: Şizofreni, zihin kuramı, negatif belirtiler, işlevsellik, nörobilişsel işlevler