Akademik Veri Yönetim Sistemi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SADA JAN
Danışman: Nazan Sarper
Özet:
Giriş
ve Amaç: Hematopoietik kök hücre nakli, kemik iliği
hastalıkları başta olmak üzere birçok hastalık için hayat kurtarıcı bir tedavi
yöntemidir. Gönüllü bağışçı sayısı zamanla artsa dahi birçok hasta verici
bulamamaktadır. Gönüllülerin yetersiz bilgilendirilmesi, bağış işleminin olası
yan etkilerine ilişkin endişeler, ağrıdan korkma, dini inançlar verici olmayı
engelleyebilir. Bağış işlemleri konusunda yeterli bilgilendirme kişilerin
tereddütlerini giderebilir. Bu çalışma, öğrencileri kök hücre nakli ve bağış
işlemleri konusunda bilgilendirmek, bu konudaki tutum ve görüşlerini öğrenmek
ve bağışa teşvik etmek amacıyla yapılmıştır.
Gereç
ve Yöntem: Çalışma Kocaeli Üniversitesi Fakülte ve
Yüksekokulları dersliklerinde, 5 Şubat 2024–30 Kasım 2024 tarihleri arasında araştırma
asistanı tarafından dokuz oturumda gerçekleştirilmiştir. Tüm oturumlara
danışman öğretim üyesi de katılmıştır. Yüz yüze, barkovizyon kullanılarak
öğrencilere kök hücre naklinin hangi hastalıklarda yapıldığı, kök hücre banka
kayıtları, doku grubu, kimlerin verici olabileceği, gönüllü kaydı için nereye
başvurulacağı, doku grubu uygun hasta çıktığında± kök hücrenin nasıl toplandığı
konusunda sunum yapılmıştır. Ardından dağıtılan anket formu ile katılımcıların öğrendikleri
sorgulanmış ve konu hakkındaki düşünce ve tutumları araştırılmıştır.
Bulgular:
Katılımcıların yaş ortalaması 20,42 ± 2,18 yıl olup, 451’i
(%41,1) kadın ve 183’ü (%28,9) erkektir. Tıp Fakültesinden 210(%33,1), diğer
fakültelerden 424 (%66,9) öğrenci gönüllü olmuştur. Bilgilendirme sonunda
577(%91) öğrenci, bağışçı olmak için başvurulacak yerin Kızılay kan bağış
merkezleri olduğunu, 497(%78,4) öğrenci bağış formu doldurduğu sırada tüplere
alınan kanın sadece doku grubu, kan grubu gibi tetkikler için kullanıldığını öğrenmişti.
Katılımcıların %58,7’si bir insan hayatını kurtarmak çok büyük haz vereceği
için gönüllü verici olacağını ifade ederken, %16,1‘i bu işlemlerin sağlığına
zarar getireceğinden korktuğu için verici olamayacağını belirtmiştir. Katılımcıların
%43,5’i konu hakkında daha önce yeterli bilgisi olmadığını, %42,7 ‘i verdiğimiz
eğitimin yararlı olduğunu, %15,6’sı eğitim sayesinde kök hücre bağışçısı olmak
istediğini belirtmiştir.
Sonuç:
Gençlere kök hücre bağışı konusunda verilecek eğitimler
bağışçı sayısını arttırmakta yararlı olabilir.
Anahtar
Kelimeler: öğrenciler, kök hücre bağışı, kök hücre
vericisi, eğitim