Türkiye enerji iletim sistemi üzerinde gerilim çukuru analizleri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ELİF İNAN

Danışman: Bora Alboyacı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

21 Elektrik Bölgesi'nden oluşan Türkiye İletim ve Dağıtım Sistemi'nin tamamı 2011 yılı itibariyle dağıtım seviyesinde özelleşmiştir. Özelleşen dağıtım firmalarının artan rekabet alanında kendilerine yer edinebilmesi tüketiciye sağladıkları gücün kaliteli ve ekonomik olmasına bağlıdır. Bu öngörülerek başlatılan tez çalışmasıyla dağıtım firmaları, sistem planlayıcıları ve tüketicilere, gerilim çukurunun Türkiye Sistemi'ndeki boyutu hakkında değerlendirmeler yapılmıştır.Gerilim çukuruna ve çukur sıklığına ait değerlendirme Türkiye'nin hem endüstriyel hem de nüfus olarak en yoğun bölgelerinden biri olan, İstanbul ve çevresini içeren 1. İletim Bölgesi'nin, 400kV ve 154kV gerilim seviyeleri için gerçekleştirilmiştir. Yapılan değerlendirme hem tahmini yaklaşım yöntemlerinden biri olan arıza durum yöntemini kullanan SIMPOW DIPS yazılım programı ile gerçekleştirilmiş; hem de 2006'da başlatılan Milli Güç Kalitesi Projesi (MGKP) kapsamında 250 noktaya yerleştirilen güç kalitesi monitörlerinin Nisan 2009-Mart 2010 süresince bir yıl izlenmesiyle elde edilen verilerle doğrulanmıştır.Monitörlerden kaydedilen verilerden IEEE P1564 Taslağı'nda etkin gerilim genliği ve zaman karakteristikleriyle tanımlanan çukur indeksleri ve tablosu, incelenen sistem için ilk kez elde edilerek kaynakçaya kazandırılmıştır. Bu çalışmayla ilk defa gerçeklenen diğer bir değerlendirme ise çukur sıklığının, Türkiye İletim Sistemi'nde monitörlerin bulunduğu 400kV ve 154kV gerilim seviyelerindeki havai hatlarda uzunluk, tip ve akım taşıma kapasitelerine göre değişiminin incelenmesidir. Bilgisayar analizinde kullanılan hat, transformatör, generatör, arıza oranı vb. veriler gerçek sistem verileri olup TEİAŞ (Türkiye Elektrik İletim A.Ş.)'dan temin edilmiştir.Hem analiz hem de güç kalitesi monitör sonuçları gerilim çukurunun Türkiye Sistemi'nde çok sık rastlanılan bir sorun olduğunu, iletim, orta gerilim dağıtım ve son tüketiciyi ciddi boyutta etkilediğini ortaya koymuştur.