Kamusal bir hizmet olarak sanatın yönetimi: Türkiye'de tiyatro örneğinde bir araştırma
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2017
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NAHİDE IŞIL ÇETİNKAYA İSTİKBAL
Danışman: Ramazan Şengül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İnsanların bir arada yaşayabilmesi için gerekli şartları sağlamak ile yükümlü olan devlet, ilk çağlardan bu yana insan hayatının vazgeçilmez bir parçası olan sanatın geliştirilip yaygınlaştırılmasında da önemli bir role sahiptir. Sanat doğal olarak tarih boyunca var olmuş olmakla birlikte, günümüz modern toplumlarında varlığını sürdürebilmek ve kitlelere ulaşabilmek için, devlet gibi kapsamlı bir örgütün desteğine ihtiyaç duymaktadır. Tiyatro, icrası aşamasında toplumla doğrudan ve eş zamanlı iletişim kurabilen bir sanat dalı olması nedeniyle diğer sanat dallarından ayrışmakta, bu özelliği kitleler üzerindeki etkisini arttırmaktadır. Bu nedenledir ki devletin tiyatro ile olan ilişkisi, devletin müdahil olma eğilimi ve tiyatronun muhalif doğasından kaynaklanan tartışmalara sahne olmaktadır. Bu çalışmada tiyatronun neden devlet tarafından kamusal bir hizmet olarak sunulduğunu ortaya koymak ve bu kaçınılmaz ilişkiden kaynaklanan sorunları en aza indirecek bir model tasarlamak amaçlanmıştır. Nitel araştırma yöntemi kullanılan çalışmada İstanbul ve Kocaeli'ndeki ödenekli tiyatrolarda yönetici unvanına sahip bürokratlar ve sanatçıların yanı sıra, İstanbul'da belli başlı özel tiyatroların yöneticileri ile mülakatlar yapılmıştır. Yarı yapılandırılmış olarak planlanan mülakatlarda yöneltilen sorular, sanata neden ihtiyaç duyulduğu, tüm beklentilerin karşılandığı ideal bir modelin temel hatlarının nasıl olması gerektiği, sanat üretim sürecine dâhil olan aktörlerin rolleri ve ilişkilerini kavramaya yönelik olarak sorulmuştur. Alınan yanıtlar, devletin tiyatro ile olan ilişkisinin temellendirilmesine ve bu ilişkideki sınırların belirlenmesine katkıda bulunmuştur. Yapılan çalışma, Türkiye'deki tiyatro yönetim modelinde çeşitli sorunların olduğuna işaret etmektedir. Bu sorunlar dikkate alındığında, dünyadaki diğer başarılı yönetim modellerinin birebir Türkiye örneğine uygulanamayacağı, bunun yerine geliştirilecek özgün bir modele ihtiyaç duyulduğu sonucu ortaya çıkmaktadır. Bu modelde temel unsur sanat kurumlarının devlet ile olan ilişkisinde katalizör görevini yüklenecek olan, karma yapıya sahip özerk bir yüksek kurulun bulunmasıdır.