Sâsânîler tarihinde Hüsrev Enûşirvân Dönemi (531-579) ve ölümsüzleşen kültü
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ZEYD SİNER
Danışman: Meryem Gürbüz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sâsânîler, İran tarihi ve kültürü için geçmişte ve günümüzde etki yaratmıştır. Siyasal, sosyal, kültürel ve ekonomik anlamda önemli bir safha olmuştur. Başta Irak ve İran olmak üzere Arabistan, Ermenistan, Anadolu, Orta Asya ve Hint alt kıtası dâhil geniş bir coğrafyaya yayılma göstermiştir. Jeopolitik konumu itibariyle de çevresiyle sürekli etkileşim içinde olmayı başarmıştır. Dönemsel olarak yükselmeler veya güç kayıpları yaşamıştır. Sâsânîler, siyasal ve kültürel açıdan zirve devrini Hüsrev Enûşirvân saltanatı döneminde yaşamıştır. Hüsrev Enûşirvân'ın babası Kubâd döneminde devlet kaotik bir sürece girmiştir. Hüsrev Enûşirvân bu olumsuz devri bitirmiş ve Sâsânîlerin tekrar yükseliş evresine geçmesini başarmıştır. Devlet bürokrasisinde otoritesini kurmuştur. Ve merkezi otoriteyi güçlendirmiştir. Bunun için reformlar yapmıştır. Bu reformları özellikle devletin mali ve idarî kurumlarını güçlendirmek için gerçekleştirmiştir. Bunlar; askerî düzenlemeler, tarımsal düzenlemeler, vergi düzenlemeleri ve sosyal düzenlemeler olarak sınıflandırılabilir. Diğer taraftan Hüsrev Enûşirvân, gerçekleştirdiği reformlar ve kişiliği sebebiyle ilgi odağı olmuştur. Hem yaşadığı dönemde hem de öldükten sonra bu ilgi dikkat çekicidir. Dolayısıyla saray ve gündelik hayatta sergilediği karakterinden dolayı adalet kavramı ile beraber anılmaya başlamıştır. Bu yüzden edebiyat literatüründe "adil" unvanıyla yer almıştır. Hüsrev Enûşirvân zamanla bir kült haline gelmiştir. Ve şanı geniş bir coğrafyaya yayılmıştır. Zamanla gerçek şahsiyeti ile kurgusal kültü iç içe geçmiştir. Netice itibariyle bu tezi yazma amacımız Hüsrev Enûşirvân dönemini eleştirel bir gözlem ile ele almaktır. Ve dönemin siyasi, sosyal ve kültürel faaliyetlerini tarih usulüne uygun şekilde izah etmeye çalışmaktır. Ayrıca bir kült haline gelmiş olan Hüsrev Enûşirvân'ın gerçek ve kurgusal karakterini irdelemektir.