12 HAFTALIK SPORTİF AKTİVİTELERLE DESTEKLENMİŞ REKREATİF ETKİNLİK UYGULAMALARININ MADDE BAĞIMLILIĞI TEDAVİSİ GÖREN BİREYLERDE PSİKOLOJİK BELİRTİ VE KİŞİLER ARASI PROBLEM ÇÖZME BECERİLERİ ÜZERİNE ETKİSİ
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BUŞRA ÖZCAN
Danışman: Elif Karagün
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu araştırmanın amacı madde bağımlılığı tedavisi gören bireylerin sportif faaliyetlerle desteklenmiş rekreatif etkinlik uygulamalarının psikolojik belirti ve kişiler arası problem çözme becerileri üzerine etkisini incelemektir. Bu amaçla İstanbul Erenköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Bağımlı Hastalar Ayaktan Rehabilitasyon Merkezinde tedavi gören ve araştırmaya gönüllü katılan 62 hastaya rekreatif etkinlikler uygulanarak deneysel desene dayalı olarak ön test ve son test uygulanması yapılmıştır. Yöntem: Tez başlığı kabulü ve etik onay sonrasında araştırmaya gönüllü katılmak isteyenlere onam formu imzalatılmış ve ön test uygulamaları yapılmıştır. Müdahale ve kontrol grubunun belirlenmesinde öntestlerle birlikte uygulanan bilgi anketinde 102. soruya verilen yanıt belirleyici olmuştur. Bilgi anketinde yer alan 102. soruya 12 hafta süresince uygulamaya katılacağı yönünde cevap veren katılımcılar etkinlik programlarına katılmak üzere müdahale grubu olarak belirlenmiştir. Etkinlik programına düzenli katılamayacağını belirtenler ise sadece ön test ve son test uygulaması yapılmak üzere kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Katılımcılara Kısa Semptom Envanteri ile Kişiler Arası Problem Çözme Envanteri ve Sosyo-Demografik özellikleri ölçen bilgi anketi ön test olarak uygulanmıştır. Ön testlerden sonra müdahale grubuna rutin tedavilerin yanısıra psikiyatri, psikoloji ve spor alanında çalışan uzmanların görüşü alınarak belirlenen sportif aktivitelerle desteklenmiş rekreatif etkinlik programı 12 hafta süresince uygulanmıştır. Kontrol grubu ise sadece 12 hafta süresince rutin tedavilerine devam etmiş, ön test ve son test ölçek uygulamasına katılmıştır. Müdahale grubuna ön testler sonrasında 12 hafta rekreatif etkinlik uygulaması 2020 yılı Şubat ayı ila Nisan ayı arasında uygulanmıştır. Araştırma her iki gruba uygulanan son testlerle tamamlanmıştır. Bulgular: Yapılan analiz sonucunda ön testler ve gruplar arası karşılaştırma Kişilerarası problem çözme envanteri açısından; kinci/benmerkezcilik, kendini feda etme ile aşırı uyumluluk, Kısa semptom envanteri açısından olumsuz benlik, somatizasyon alt boyutlarında anlamlı fark bulunmazken; Kişilerarası problem çözme envanteri açısından; sosyal çekiniklik, Kısa semptom envanteri açısından ise anksiyete, depresyon, hostilite alt boyutlarda anlamlı farklılık belirlenmiştir. Sonuç: Sportif faaliyetlerle desteklenen rekreatif etkinliklerin, madde bağımlılığı tedavisi gören bireylerde görülen olumsuz benlik algısı, hostilite, depresyon, anksiyete, somatizasyon, dominant kontrolcülük, soğuk mesafelilik, sosyal çekiniklik, kendine güvenmeme/girişken olmama ve intrunsif muhtaçlık durumlarında problemleri çözme yönünden etkin olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Rekreatif Etkinlikler, Madde Bağımlılığı, Psikolojik Belirti, Kişiler Arası Problem Çözme Becerileri, Sportif Aktivite