Çimento üretiminde çevresel sürdürülebilirlik için yaşam döngüsü değerlendirmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Çevre Mühendisliği Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2018
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SİMGE ÇANKAYA
Danışman: Beyhan Pekey
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Günümüzde hızla gelişen sanayileşme ve kentleşmeye bağlı olarak artış gösteren, yoğun enerji ve hammadde kullanımını gerektiren bir sektör olan çimento üretiminin, iklim değişikliği, ekosistem kalitesi, insan sağlığı ve doğal kaynak kaynaklar üzerindeki olumsuz etkilerinin en düşük seviyeye düşürülmesi ve iyileştirici önlemlerin alınabilmesi için, olası çevresel etkilerinin kapsamlı bir şekilde değerlendirilmesi gerekmektedir. Yaşam Döngüsü Değerlendirmesi (Life Cycle Assessment - LCA), bu çevresel etkileri hammaddenin elde edilişinden, ürün/hizmet oluşumu, kullanımı ve nihai bertarafına kadar oldukça geniş bir kapsamda belirlemeye, belirlenen etkilerin boyutlarına göre azaltım hedeflerini tespit etmeye ve olumsuz çevre etkilerini en aza indirgemeye olanak tanıyan bir metottur. Bu çalışmada, geleneksel hammadde ve yakıtlarla üretimin gerçekleştirildiği 2007 yılı ve alternatif hammadde ve yakıtlarla üretimin gerçekleştirildiği 2013 yılı için çimento üretiminin yaşam döngüsü, ISO 14040 ve ISO 14044 standartları kapsamında, karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. SimaPro 8.0.4 yazılımı ile gerçekleştirilen YDD çalışmasının kapsamı "beşikten kapıya" olarak belirlenmiş; fonksiyonel birim ise 1 ton klinker ve 1 ton çimento olarak seçilmiştir. Etki değerlendirme metodu olarak IMPACT 2002+ kullanılmıştır. Çalışma sonucunda 2013 yılındaki 1 ton klinker üretimi sonucu oluşan tüm çevresel etkilerin, 2007 yılındaki duruma göre yaklaşık %12 azaldığı tespit edilmiştir. Sonuçlar zarar değerlendirmesi açısından ele alındığında; iklim değişikliği, insan sağlığı, ekosistem kalitesi ve kaynak kullanımı kategorilerindeki azalmalar sırasıyla; %1,4, %27, %10 ve %11 olarak belirlenmiştir. Ayrıca, farklı alternatif yakıt ikame oranları içeren 8 senaryo oluşturulmuş ve oluşturulan senaryolar arasında, en çevre dostu senaryolar, %30 ikame oranında atık yağ kullanılan Senaryo 7 ve %30 ikame oranında atıktan türetilmiş yakıt (ATY) kullanılan Senaryo 6 olarak belirlenmiştir.