Kuruluş Yeri Seçimi Problemlerinde Çok Ölçütlü Karar Verme Tekniklerinin Kullanılması: Barışı Destekleme Harekatı Örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Endüstri Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2018

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: Uğur Emre

Danışman: Gülşen Akman

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Çok Ölçütlü Karar Verme (ÇÖKV) yöntemleri karar vericilere analitik bir şekilde alternatifleri değerlendirebilmesine imkân vermektedir. Stratejik kararların alınması işletmelerin yanı sıra kamu kuruluşları ve uluslararası örgütler gibi kar amacı gütmeyen hükümet dışı aktörleri de ilgilendirmektedir. Çok uluslu ve çok kültürlü örgütlerin başında Birleşmiş Milletler (BM) örgütü ve buna bağlı alt organlar yer almaktadır. BM alt organlarından biri olan BM Güvenlik Konseyi (BMGK) dünya barışının idamesinde en büyük rolü oynamaktadır. Bu çalışmada BMGK'nin tarafından bölgesel boyutta barışın idamesi maksadıyla oluşturulan çok uluslu bir barış gücünün bölgesel barışın sağlanması adına icra edeceği bir Barışı Destekleme Harekâtı (BDH) kapsamında, harekâtı etkinlikle sevk ve idare edebileceği bir ana üs karargâh yerleşkesinin hangi kriterler altında ve hangi bölgede kurulması gerektiği sorusuna cevap aranmıştır. Tezin birinci bölümünde ÇÖKV yaklaşımı ve AHP ile TOPSIS yöntemlerinin teorik alt yapısından bahsedilmiştir. İkinci bölümde kuruluş yeri seçimi problemleri için ÇÖKV yöntemlerini kullanan akademik çalışmalara yönelik literatür taraması yapılmıştır. Üçüncü bölümde ise teze konu olan kurgusal senaryo temel alınarak ve uzman görüşleri ile belirlenen kriter ve alt kriterler göz önünde bulundurularak AHP yöntemi ile kriter-alt kriter ağırlıkları elde edilmiş ve son olarak TOPSIS yöntemi ile alternatiflerin öncelik sıralaması yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Çok Ölçütlü Karar Verme, Kuruluş Yeri Seçimi Problemi, Analitik Hiyerarşi Prosesi, TOPSIS, Barışı Destekleme Harekâtı.