Aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin otizm spektrum bozukluğu konusundaki bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MURAT SAKIZCI
Danışman: Tuncay Müge Alvur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:AMAÇ: Türkiye'de eğitim alan aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin otizm spektrum bozukluğu konusundaki bilgi düzeyi, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi; bilgi düzeyini etkileyen özelliklerin saptanması amaçlanmıştır. Ayrıca OSB konusunda hekimlerimizin farkındalığını artırarak; bireyleri değerlendirirken bedenen, ruhen ve sosyal açıdan bütüncül olarak yaklaşmanın önemini vurgulamak amaçlanmaktadır. YÖNTEM: Çalışmamıza Türkiye'de eğitim alan AHU ve SAHU uzmanlık öğrencileri dahil edilmiştir. Çalışmamıza 22.02.2022 ile 29.05.2022 tarihleri arasında online anket ile 247 aile hekimliği uzmanlık öğrencisi katılmıştır. Anket formu; sosyodemografik ve Otizm Spektrum Bozukluğu ile ilgili bilgi düzeyini etkileyebilecek özellikler ve SÇ-OBA, M-CHAT, DSM-V tanı kriterleri ve literatür taranarak oluşturulan bilgi düzeyi sorularından oluşmaktadır. Elde edilen verilerin istatistiksel değerlendirmesi; IBM SPSS Statistics 22 programı ile yapıldı. İstatistiksel anlamlılık "p" değeri ile gösterilmiş olup, p<0,05 istatistiksel anlamlılık için yeterli kabul edildi. BULGULAR: Çalışmamıza 211'i (%85,4) AHU ve 36'sı (%14,6) SAHU öğrencisi olmak üzere toplam 247 katılımcı dahil oldu. Katılımcıların yaş ortalaması 28,89 ± 3,39 ve meslekte çalışma süresi ortalaması 4,42 ± 3,86 yıldı. OSB hakkında katılımcılarımızın 205'i (%83) tıp eğitiminde, 77'si (%31,2) meslek içi eğitim programları içerisinde bir eğitim aldığı saptandı. Katılımcıların 177'si (%71,7) meslek hayatında otizm spektrum bozukluğu şüpheli/tanılı çocuk ile karşılaştığı saptandı. Katılımcıların 103'ü (%41,7) kendisini OSB hakkında yetersiz hissettiği saptandı. Sağlık Bakanlığı'nın yürüttüğü "OSB tarama ve takip programı" hakkında; katılımcıların 85'i (%34,4) bilgi sahibi olduğu saptandı. Tam puanın 35 olduğu bilgi düzeyi bölümünde katılımcıların ortalama puanı 26,14 ± 4,63 olarak saptandı. Katılımcılarımızın; SAHU öğrencisi olması, Tıp eğitimi boyunca Otizm spektrum bozukluğu konusunda teorik veya klinik eğitim alması, meslek hayatında Otizm spektrum bozukluğu şüpheli/tanılı çocuk ile karşılaşması, Otizm spektrum bozukluğu konusunda kendisini yeterli hissetmesi, Sağlık Bakanlığı'nın yürüttüğü "OSB tarama ve takip programı" hakkında bilgi sahibi olması bilgi düzeyini istatistiksel olarak anlamlı yükselten etkenlerdir. Ayrıca uzmanlık öğrenciliği süresi ile bilgi düzeyi arasında pozitif yönde korelasyon saptanmıştır. SONUÇ: Çalışmamızda genel puan ortalamasına bakıldığında katılımcılarımızın bilgi sorularına %50'den fazla doğru yanıt vereceği öngörümüzü karşıladığı ve bilgi düzeyinin nispeten iyi olduğu söylenebilir. Ancak OSB şüpheli birey ile sık karşılaşacak olan aile hekimliği uzmanlarımızın yetersiz yönlerinin tespit edilerek OSB hakkında bilgi düzeyi ve farkındalığının daha ileri seviyeye yükseltilmesi gerekmektedir. Gerek tıp eğitimi gerekse mezuniyet sonrası meslek içi ve uzmanlık eğitimlerinde Otizm Spektrum Bozukluğu konusuna önem verilmelidir. OSB konusunda yeterlilik hissinin ve OSB şüpheli hastaya yaklaşımda özgüvenin yükseltilmesi sağlanmalıdır. Hekimlerin hastalara yaklaşımında bedenen, ruhen ve sosyal açıdan bütüncül olarak değerlendirmenin önemi vurgulanmalıdır.