Çalışan kadınlarda meme kanseri tarama davranışları ve sağlık inançları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EMİNE ARSLAN KAPICIBAŞI
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): TUNCAY MÜGE ALVUR
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Bu kesitsel araştırma, çalışan kadınların meme kanseri, kendi kendine meme muayenesi ve mamografiye ilişkin sağlık inançlarının incelenmesi, meme kanseri tarama davranışlarını ve riskini belirlemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın evrenini Nisan-Haziran 2015 tarihleri arasında Sakarya ili Büyükşehir Belediyesinde çalışan 344 kadın oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında katılımcılara ait bilgileri içeren " Tanıtıcı Bilgi Formu" ve "Champion Sağlık İnanç Modeli Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistik yanı sıra ki-kare ve t- testleri kullanılmıştır. Bulgular: Kadınların yaş ortalaması 36,68±8,4 yıl, %62,4'ü evli (n=199), %66,1'i üniversite mezunu (n=211) , %64,9'u (n=207) çocuk sahibi idi. Ortalama emzirme süresi 21,57±14,4 ay olarak bulunmuştur. Kadınların ortalama menarş yaşı 13,28±1,31, menapoz yaşı ise 46,28±3,74 idi. Yapılan risk değerlendirmesinde katılımcıların %93,1' i düşük risk grubunda çıkmıştır. Araştırma grubunun %68,42'i KKMM bildiğini, çoğu televizyon/radyo ve internetten öğrendiğini ifade etti. Çalışmaya katılan kadınların %62,38'i KKMM yapmakta, yapmayan kadınların çoğunluğu sebep olarak, ihmal ve nasıl yapıldığını bilmemeyi göstermektedir. KMM yaptıranların oranı % 35,11, MG çektirenlerin ise %20,13 olmakla birlikte, çoğunun bu uygulamaları yapması şikâyetleri olması sebebiyledir. Çalışmamızdaki katılımcılarda, KKMM yapanlarda MG ve KMM uygulama oranları daha yüksek bulunmuştur. Çalışmada kadınların Champion Sağlık İnanç Ölçeğinden aldıkları puan ortalamaları ve standart sapmaları incelendiğinde en yüksek puanı 32,50±7,0 öz-etkililik algısı ölçeğinden, en düşük puanı 7,70±2,10 ise duyarlılık algısı alt ölçeğinden aldığı görülmektedir. Sosyo-demografik özelliklerin, meme kanseri tarama davranışlarının ve meme kanseri risk faktörlerinin meme kanseri tarama davranışlarına ilişkin sağlık inançlarını etkilediği bulunmuştur. Sonuç: Meme kanserinin erken tanısına yönelik çalışmalarda sağlık inançları dikkate alınmalı, özellikle engel algılarını azaltma girişimleri yapılmalıdır. Risk faktörleri anlatılıp kadınların bilinçlendirilmesi; risk hesaplaması yaparak, riski yüksek kadınların takiplerinin bu doğrultuda düzenlenmesi sağlanmalıdır. Anahtar kelimeler: Meme Kanseri, Sağlık İnançları, Tarama Davranışları, Meme Kanseri Riski