Kuaterner amonyum tuzu katkılı poli(laktik asit) nanoliflerinin elektroçekim yöntemiyle elde edilmesi, karakterizasyonu ve uygulama alanlarının incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyomedikal Mühendisliği Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SENA ÖZDİL ŞENER

Danışman: Merve Dandan Doğancı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, biyomalzeme ve yara örtüsü alanlarında kullanılmak üzere elektroçekim metoduyla poli(laktik asit)-polietilen glikol (PLA-PEG) matrisi içerisine dört ayrı kuaterner amonyum tuzu (QAS) – tetrapropilamonyum klorür (TCL), benzalkonyum klorür (BCL), tetra-n-bütilamonyum hidrojen sülfat (HS) ve tetrabutilamonyum hekzaflorosülfat (TH) eklenerek antibakteriyel özelliklere sahip, biyolojik olarak parçalanabilen ve canlı dokularla uyumlu nanolifli yapılar üretilmiştir. Temel hedef, ekonomik ve güçlü antimikrobiyal aktiviteye sahip QAS'ları PLA-PEG nanofiber sistemlerine dâhil ederek gelişmiş yara örtüsü materyalleri ortaya koymaktır. Üretilen nanoliflerin yapısal (SEM), kimyasal (FTIR), termal (DSC, TGA) özellikleri, sıvı emme kapasiteleri (SAK), kuruma davranışları, mekanik dayanımları, hücre toksisitesi ve antibakteriyel etkinlikleri çeşitli analizlerle incelenmiştir. Katkı maddesinin türü ve miktarına bağlı olarak lif çapı ve yüzey şekli farklılık göstermiş, özellikle %5 oranındaki katkılarda en düzgün yapılar elde edilmiştir. Termal incelemeler, katkı maddelerinin malzemenin kristal yapısını ve ısıya karşı direncini artırdığını ortaya koymuştur. Mekanik testlerde %5 ve %7 katkı oranlarında yüksek mukavemet değerlerine ulaşılmıştır. SAK %440 seviyelerine kadar çıkarken, kuruma hızları yara örtüsü kullanımı için ideal bulunmuştur. Hücre canlılığı testlerinde tüm numuneler ISO 10993-5 standardına göre biyouyumlu olarak değerlendirilmiş, düşük katkı oranlarında hücrelerin yaşam oranı daha yüksek saptanmıştır. Antibakteriyel deneylerde özellikle BCL ilavesi, hem gram-pozitif hem de gram-negatif bakterilere karşı belirgin bir antimikrobiyal etki sergilemiştir. Netice itibarıyla, %5 oranında QAS ile modifiye edilmiş PLA-PEG nanolifler, yara örtüsü uygulamaları için ideal biyomekanik ve mikrop öldürücü performansı bir arada sunmakta ve yerli biyomalzeme geliştirme çabalarına önemli bir katkı sağlamaktadır.