Acil servise hemoptizi ile başvuran hastalarda traneksamik asit kullanımının etkinliğinin ve güvenirliğinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Cerrahi Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KERİM HASÇELİK
Danışman: Serkan Yılmaz
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç:Hemoptizi, alt solunum yollarından kaynaklanan kanın ekspektorasyonu ile karakterize, potansiyel olarak yaşamı tehdit eden bir klinik durumdur. Vakaların çoğu masif olmayan ve kendiliğinden sınırlanan şekilde görülse de, hasta prognozu üzerinde önemli etkileri olabilir ve acil müdahale gerektirebilir. Antifibrinolitik bir ajan olan traneksamik asit (TXA), çeşitli klinik durumlarda kanamayı kontrol altına almak amacıyla giderek daha fazla kullanılmaktadır. Bu çalışmada, acil servise hemoptizi ile başvuran hastalarda intravenöz TXA kullanımının etkinliği ve güvenilirliği retrospektif olarak değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem:Bu retrospektif kohort çalışma, Ocak 2023 ile Ocak 2025 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi Hastanesi Acil Servisi'nde gerçekleştirilmiştir. Hastalara ait veriler hastane bilgi sistemi üzerinden elde edilmiştir. Demografik veriler, eşlik eden hastalıklar, ilaç kullanımı, vital bulgular, laboratuvar ve görüntüleme sonuçları, uygulanan tedaviler ve 30 günlük klinik sonuçlar analiz edilmiştir. Birincil sonuç, medikal tedavi sonrası aktif kanamanın durması olarak belirlenmiştir. İkincil sonuçlar arasında 30 gün içinde yeniden kanama, ileri girişim ihtiyacı, hastane yatışı ve mortalite yer almıştır. Bulgular:Çalışmaya dahil edilen 246 hastanın 98'inde (%39,8) 30 gün içinde hemoptizi tekrarı gözlenmiştir. TXA önemli bir hasta grubuna uygulanmıştır. Altta yatan malignite varlığında yeniden kanama oranı anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p=0,011). Laboratuvar analizlerinde düşük hemoglobin ve trombosit düzeylerinin rekürrens riskini artırdığı gösterilmiştir (p=0,038 ve p=0,048). Antikoagülan veya antiagregan ilaç kullanan hastalarda yeniden kanama açısından anlamlı bir fark saptanmamıştır. İntravenöz TXA uygulaması güvenli bulunmuş, ciddi advers etki bildirilmemiştir. Sonuç:Bu çalışma, acil serviste masif olmayan hemoptizi yönetiminde intravenöz TXA kullanımının güvenli ve potansiyel olarak etkili bir seçenek olduğunu göstermektedir. Ancak malignite ilişkili hemoptizilerde, tümöre bağlı damar invazyonu nedeniyle etkinliğin sınırlı olabileceği görülmektedir. TXA'nın optimal doz, uygulama süresi ve uygulama yollarının belirlenebilmesi ve antifibrinolitik tedaviden en çok fayda görecek 38 hasta alt gruplarının ortaya konulabilmesi için ileriye dönük, randomize kontrollü çalışmalara ihtiyaç vardır. Anahtar Kelimeler: Hemoptizi, traneksamik asit, antifibrinolitik tedavi, acil tıp, yeniden kanama, malignite