Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran hastaların akılcı antibiyotik kullanımı hakkında bilgi düzeylerinin araştırılması
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KAMER CAN ÖZCAN
Danışman: Tuncay Müge Alvur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve amaç: Bu çalışmanın amacı, Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi bünyesinde bulunan aile hekimliği polikliniklerine başvuran 18 yaşından büyük hastaların antibiyotiklerin kullanım amacı ve yan etkileri hakkında bilgi düzeylerinin belirlenmesi, akılcı antibiyotik kullanımı hakkında bilgi düzeylerinin ölçülmesidir. Gereç ve yöntem: Etik kurul onayı Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nden alındı. Araştırmamız Kocaeli Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerinde yapılmıştır. Çalışmaya Aralık 2023 – Temmuz 2024 tarihleri arasında başvuran ve ankete katılmayı kabul eden 18 yaş üstü bireyler dahil edilmiştir. Toplam 205 kişi anket görüşmesine kabul edilip çalışmaya dahil edilmiştir. Veriler yüz yüze anket görüşmesi ile toplanmıştır. Anket toplam 28 sorudan oluşmaktadır. Bulgular: Araştırma grubunun %61'i (n=125) kadın, %39'u (n=80) erkekti. Katılımcıların tamamının yaşları 18 yaşından büyük idi. Çalışma grubumuzda sosyodemografik özellikleri, antibiyotik kullanım alışkanlıkları, akılcı antibiyotik kullanımına ilişkin bilgi düzeylerini içeren 28 sorudan oluşan anket formu kullanılmıştır. Katılımcılar arasında antibiyotik kullanma oranının yüksek olduğu ve çoğunlukla nezle/grip gibi viral etken kaynaklı hastalıklar nedeniyle kullandıkları saptanmıştır. Katılımcıların %5.4'ünün reçetesiz antibiyotik kullandığı ve %51.7'sinin evde yedek antibiyotik bulundurduğu saptanmıştır. Katılımcıların antibiyotik kullanımı konusundaki tutum ve davranışlarının eğitim seviyesi ile ilişkili olduğu ve bilgi edinme kaynağı olarak genellikle doktora başvurdukları gözlemlendi. Antibiyotik kullanımı için doktorundan bilgi edinenlerin akılcı antibiyotik kullanımı hakkındaki bilgi düzeylerinin daha yüksek olduğu saptandı. İlaç prospektüsünü okuduğunu belirten katılımcıların oranı (%78,5) yüksek saptanmıştı. Akılcı antibiyotik kullanımı hakkında bilgi sahibi olduğunu belirten katılımcıların doktorundan antibiyotik talep etme oranlarının düşük olduğu görüldü. Tüm yaş ve eğitim gruplarında evde yedek antibiyotik bulundurma tutumunun olduğu görülmüştür. Sonuç: Günümüzde bilinçsiz antibiyotik kullanımı çok yaygınlaşmış durumdadır. Bu durum gerek ülkemizde gerek dünyada ciddi sağlık sorunlarına ve maddi kayıplara yol açmaktadır. Akılcı antibiyotik kullanımı konusunda toplumun bilgilendirilmesi tüm bu sorunların önüne geçilmesi için elzem bir durumdur. Bu konuda farkındalığın artması için daha efektif ve daha kapsayıcı çalışmaların yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Anahtar kelimeler: Akılcı antibiyotik kullanımı, aile hekimliği, antibiyotik direnci