Mesafe koruma röleleri için arıza noktası tespitinde oluşan hataların incelenerek çözüm önerilerin oluşturulması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ERSİN GÖKTEUÇAR
Danışman: Bora Alboyacı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Elektrik iletim hatlarının korunmasında kullanılan mesafe koruma röleleri; aynı zamanda kullanıcıya arıza noktasını tespit edebilmesi için bulundukları yere göre mesafe bilgisini de vermektedir. Kullanıcıya verilen bu mesafe bilgisinin doğruluğu elektrik iletim sisteminde varolan bazı parametrelerden olumsuz olarak etkilenebilmekte ve bu etki neticesinde elektrik iletiminin sürekliliğini tehlikeye düşürebilmektedir. Bu parametrelerden biri aynı direklerde paralel olarak giden iletim hatlarında oluşan karşılıklı ortak empedans etkisidir. Korunan hatta meydana gelen arıza esnasında, paralel iletim hattından akan toprak akımının miktarına göre değişen karşılıklı ortak empedans etkisi, mesafe koruma rölesi tarafından ölçülen arıza empedansını doğrudan değiştirebilmektedir. Bu tez çalışması kapsamında literatürdeki bu soruna sunulan bazı çözüm yolları araştırılmış ve gerçekte aynı sorunun yaşandığı Türkiye elektrik iletim sistemine ait Dudullu – Tepeören 2 elektrik iletim hattı ele alınmıştır. Bu çalışmada sorunun çözümü için öncelikle ele alınan iletim hatları DıgSILENT Power Factory analiz programında hem iletim hattı tipinde hem de hat empedansına etki eden birçok faktör göz önünde bulundurularak direk tipinde modellenmiştir. Simülasyon programında yapılan çeşitli analizler sonucu karşılıklı ortak empedans etkisi hesaplanmış ve mesafe koruma rölesi arıza noktası tespitine olan olumsuz etkisi ortaya konmuştur. Yapılan analizler sonucu karşılıklı ortak empedans etkisinin; iletim hattının uzunluğu arttıkça ve paralel iletim hatları arasındaki mesafe kısaldıkça arttığı, topraklama iletkeni kullanıldıkça da azaldığı gözlemlenmiştir. Sonrasında arıza noktasının doğru tespiti için olumsuz etkiye neden olan paralel iletim hattının toprak akımı ve korunan iletim hattında kullanılan mesafe koruma rölesi DigSILENT Power Factory programında modellenerek arıza noktası tespitinde ortaya çıkan bu hata karşılıklı ortak empedans kompanzasyonu yapılarak giderilmiştir.