Taşkın restorasyonların alveolar kemiğe etkisinin periapikal radyografi üzerinden fraktal analiz yöntemi ile değerlendirilmesi.

---

Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, Klinik Bilimler, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DERMAN YÜKSEL

Danışman: Neslihan Tekçe

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Taşkın restorasyonların, dişlerin komşuluğundaki alveolar kemikte neden olabileceği osteoporotik değişiklikleri fraktal analiz yöntemini kullanarak incelemektir. Yöntem: Kayıtları incelenen 75172 adet hastadan 320 adet taşkın restorasyonlu ve komşuluğunda diş eksikliği olmayan dişlerin periapikal radyografileri seçildi. Dahil edilme kriterlerine uygun 85 adet periapikal radyografi çalışmada yer aldı. Dahil edilen radyografilere ait hastalar 18 yaşından büyüktü ve kemik metabolizmasını etkileyen sistemik hastalığı veya ilaç kullanımı yoktu. Taşkın kenarlı dişin sarkık kenarının ve normal tarafının interdental trabeküler kemik bölgesinden ilgili alanlar (ROI) Image J versiyon 1.52 software (National Institutes of Health, Bethesda, MD, USA) programı yardımıyla seçilip kutu sayma metodu kullanılarak White ve Rudolph'un tasarladığı işlem basamakları ile fraktal boyut elde edildi. Normal dağılıma uygunluk Kolmogorov-Smirnov testi ile incelendi. FD değerleri arasındaki ilişki eşli iki örnek t-testi ile değerlendirildi. Aralarındaki ilişki Pearson korelasyon katsayısı ile sunuldu. Dişin mine-sement sınırından taşkın restorasyonun mesio-distal olarak en uç noktasına ve komşu dişle kontak noktasına çizilen doğrular arasındaki açı belirlendi. Taşkın restorasyon açısının FD değerine etkisi lineer regresyon analizi ile incelendi. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak alındı. Bulgular: Taşkın restorasyonlar en sık maksiller molar bölgede ve disto-oklüzal kavite tiplerinde görüldü. Taşkın tarafta elde edilen FD 0.99 ± 0.06 olarak tespit edilirken, kontrol tarafında elde edilen FD 1.04 ± 0.06 olarak bulundu. Taşkın taraf FD ve kontrol taraf FD bağımlı t-testi ile karşılaştırıldığında aralarındaki farklılığın istatiksel olarak anlamlı olduğu görüldü (p<0.001). Açının FD oranına etkisi lineer regresyon analizi ile değerlendirildi ve anlamlı sonuç bulunamadı (F=0.072, p=0.789). Sonuç: Bu çalışmadan elde edilen bulgulara göre taşkın restorasyonlar, alveolar kemikte gözle görülmeyen kayıplara neden olmakta ve bu etki fraktal analiz yöntemiyle ortaya konabilmektedir.