Doğu Marmara imalat Sanayi'nde etkinlik ve verimlilik (veri zarflama yöntemi ile bir analiz)

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2011

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FERHAT PEHLİVANOĞLU

Danışman: Recep Tarı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde rekabet gücünü artırabilmek için imalat sanayinde büyük oranda yeni düzenlemeler yapılmaktadır. Özellikle gelişme sürecindeki imalat sektörlerinin hangi politikaları izleyeceği çok önemli olup, söz konusu politikalar firmaların alması gereken ilk karar niteliğindedir. Bu kararların oluşturulmasında ise verimlilik değişimlerinin izlenmesi ve değişim nedenlerinin analiz edilmesi önemli bir konudur. Bu şekilde üretim etkinliğinin ve toplam faktör verimliliğindeki değişmelerin bilinmesi üretimde kullanılan girdilerin izlenmesini ve kaynak tasarrufu sağlanmasına imkan tanımaktadır. Performans ölçümü olarak kabul edilen verimlilik değerleri hem sektörler arası karşılaştırma yapmayı hem de etkinliğin sağlanamadığı sektörlere yönelik geliştirilecek planlamalara yön vermeyi sağlamaktadır.Çalışmada öncelikle üretim teorisi, verimlilik, etkinlik ve etkinlik ölçme yöntemleri ile ilgili kavramsal ve kuramsal çerçeveyi takiben çok girdi ve çok çıktı kullanılarak etkinlik ölçme imkanı sağlayan veri zarflama analizi hakkındaki teorik bilgiler incelenmiştir. Doğu Marmara Bölgesindeki İmalat Sanayi'nin etkinlik ve verimliliği ile ilgili ampirik analiz yapılırken öncelikle Türkiye'deki ve Doğu Marmara Bölgesindeki imalat sanayi ele alınmış, literatür incelemesinden sonra çalışmanın amacı, kapsamı, çalışmada kullanılan veriler ve çalışmanın yöntemi ayrı ayrı açıklanmıştır. Son olarak Doğu Marmara imalat sanayine ait 16 ana sektör altında toplam 181 alt sektöre ait veri zarflama analizi ve Malmquist toplam faktör verimlilik indeksi yöntemleri kullanılarak etkinlik ve verimlilik karşılaştırması yapılmıştır.Bu çalışmanın temel amacı Doğu Marmara İmalat Sanayinin alt sektörleri itibariyle veri zarflama analizi ve Malmquist indeksleri kullanılarak etkinlik analizi ve toplam faktör verimliliğinin ortaya konulmasıdır. Bu amaçla her bir sektöre ait teknik etkinlik değerleri ile toplam faktör verimliliği değişimi, teknik etkinlik değişimi, teknolojik etkinlik değişimi, pür etkinlik değişimi ve ölçek etkinlik değişim değerleri hesaplanarak sektörler arası performans karşılaştırması yapılmıştır.