Politik konjonktür dalgalanmaları (Türkiye analizi)


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİLİZ ÖZKAN

Danışman: Recep Tarı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Politik Konjonktür Dalgalanmaları (Political Business Cycles (PBC)) teorisine göre, politikacılar seçimlerde şanslarını arttırmak için fırsatçı politikalar izlemeyi tercih etmektedirler. Bu sebeple seçim dönemlerinden önce, ekonomide hızlı büyüme ve düşük işsizlik sağlamak amacıyla toplam talebi arttırıcı politikalar izlemektedirler. Seçimlerden sonra ise, genişlemeci politika sonucu ortaya çıkan enflasyonist baskıları giderici politikalar uygulanmaktadır. Bu ekonomik konjonktür her seçim döneminde tekrar etmektedir.Bu çalışmada ?Geleneksel Fırsatçı Politik Konjonktürel Dalgalanmaları Teorisi? çerçevesinde Türkiye ekonomisinde siyasetin ekonomiye müdahalesi ve bu sorunun çözümünde yasal ve kurumsal düzenlemelerin etkisi araştırılmıştır. Çalışmada 1980 sonrası dönemde Türkiye ekonomisinde PBC teorisinin varsayımlarını destekleyen gelişmeler olup olmadığını belirlemek için GSMH, Sanayi Üretim Endeksi, enflasyon, kamu harcamaları, para arzı ve dolaşımdaki para değişkenleri kullanılmış, Nourdhaus'un ?geleneksel fırsatçı model?i Alesina, Cohen ve Roubini (1991,1992)'nin OECD ülkeleri ve endüstriyel ülkeler için yaptıkları çalışmalarında kullandıkları otoregresif model ile test edilmiştir. Bu çalışmada PBC teorisinin geçerliliğinin test edildiği diğer çalışmalardan farklı olarak, ekonomide yaşanan siyasal kaynaklı yapay konjonktürün yaratılmasının engellenmesi için önerilen çözüm olan kurumsal düzenlemelerin etkisi de ampirik olarak test edilmiştir. Elde edilen sonuçlara göre, incelenen dönemde yaşanan altı milletvekili genel seçimlerinin ele alınan değişkeler üzerinde politik konjonktür dalgalanmalar yarattığına ilişkin kanıtlara ulaşılmıştır. Ayrıca ülkemizde 2001 yılı sonrasında yoğun bir şekilde gerçekleştirilen kurumsal düzenlemelerin ekonomideki etkisinin araştırıldığı modelden elde edilen sonuçlar, yapısal düzenlemelerden önceki ve sonraki dönem arasında anlamlı bir farklılığın olduğunu ortaya koymaktadır. Yapısal düzenlemeler, hem ekonomiyi olumlu yönde etkilemiş hem de seçim dönemlerinde ekonominin manipüle edilmesini bir ölçüde engellemiştir.