Haşhaş kapsülü atığı eklenmiş epoksi zemin kaplamaların karakterizasyonu ve performans özelliklerinin incelenmesi

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, KİMYA MÜHENDİSLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMRE ÇELİK

Danışman: AYŞE AYTAÇ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Yapısal uygulamalarda, yüksek yapışma kabiliyeti, korozyona dayanıklılığı ve güçlü mekanik dayanımı nedeniyle epoksi reçineler tercih edilmektedir. En yaygın türü, bisfenol A ile epiklorohidrin tepkimesiyle elde edilen epoksi reçinelerdir. Ancak, bu tür reçineler insan sağlığı açısından risk taşıyabilir; özellikle endokrin sistem üzerinde bozucu etkiler gösterebilirler. Bu nedenle, daha güvenli ve çevreyle uyumlu alternatifler olarak biyobazlı epoksi reçineler geliştirilmektedir. Doğal kaynaklardan, örneğin soya yağı veya hint yağı gibi bitkisel yağlardan elde edilen bu reçineler, epoksidasyon yöntemiyle modifiye edilir ve geleneksel epoksi reçinelere kıyasla çevresel açıdan daha sürdürülebilir bir seçenek sunarlar. Günümüzde hem doğal kaynaklı hem de endüstriyel atıkların geri dönüştürülerek değerlendirilmesi, sürdürülebilir üretim anlayışının temel unsurunu oluşturmaktadır. Bu yaklaşım, epoksi esaslı sistemler üzerinde yapılan araştırmalarda da kendini göstermektedir. Son dönemde gerçekleştirilen çalışmalarda, standart epoksi reçinelerine çeşitli geri kazanılmış ve doğal malzemeler farklı oranlarda ve boyutlarda ilave edilerek adezyon, mekanik ve ısıl özellikler üzerinde etkileri araştırılmıştır. Bu çalışmada da literatürden farklı olarak bisfenol A epoksi ve biyobazlı bir epoksi reçinesine ağırlıkça %0,5, %1, %3, %5 ve %10 oranında haşhaş kapsül atıkları ilave edilerek kaplama malzemeleri üretilmiştir. Üretilen kaplama malzemelerinin adezyon, mekanik, ısıl, ıslanabilirlik, su emicilik ve yüzey özellikleri incelenmiştir. Adezyon, bisfenol A epoksilerde %1 takviyede 8,86 MPa, biyobazlı epoksilerde ise %5 takviyede 7,46 MPa ile en iyi seviyeye ulaştı. Temas açısı, %10 takviye ile standart reçinede 93,24°'den 86,33°'ye, biyobazlı reçinede ise 85,87°'den 47,83°'ye düşerek hidrofilikliği artırmıştır. Elde edilen sonuçlar, haşhaş kapsül atıklarının hem bisfenol A esaslı hem de biyobazlı epoksi reçinelerde, özellikle zemin kaplama astarlarında kullanılmaya uygun olduğunu ortaya koymuştur.