Tam sayılar konusunun öğretiminde ortaokul matematik öğretmenlerinin matematiksel temsil kullanımları
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ÇAĞLAR ÇANKAYA
Danışman: FATMA BELGİN ÖZAYDINLI
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırmada, ortaokul matematik öğretmenlerinin tam sayılar konusunun öğretiminde matematiksel temsilleri kullanma durumları ortaya koyulması amaçlanmaktadır. Yapılan bu araştırma nitel araştırma paradigmalarından olgubilim desenine göre tasarlanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak kullanılan anket formu tam sayılarla ilgili işlem örneklerinden oluşmaktadır. Anket formu uzman görüşü ve 8 matematik öğretmeni ile yapılan pilot çalışma sonrası son halini almıştır. Araştırmanın katılımcılarını Kocaeli ili İzmit ilçesinde görev yapan 37 matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada veri analizi yöntemlerinden içerik analizi kullanılmıştır; içerik analizinde Lesh (1981) tarafından geliştirilen ve Nakahara (2008) tarafından güncellenen matematiksel temsil sınıflandırılması kullanılmıştır. Bu sınıflandırmada yer alan temsiller temalara, temalar kategorilere dönüştürülmüş; her kategori kodlara ayrılarak analiz edilmiştir. İçerik analizindeki kodlamalar araştırmacı ve tarafsız bir matematik öğretim uzmanı tarafından yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmenler tarafından toplama işlemi öğretiminde gerçekçi temsillerin; çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerinin öğretiminde sembolik ve dilbilimsel temsillerin diğer temsillere göre daha fazla sayıda kullanıldığı; özellikle çarpma- bölme işlemlerinde büyük oranda kural odaklı soyut bir öğretim yapıldığı görülmüştür. Yapılan bazı modellemelerde, tam sayılarla işlem öğretimine ait kavramlar dikkate alınmamış veya modelleme için gereken aşamalar model üzerinde gösterilmemiştir. Ayrıca, araştırmaya katılan birçok öğretmen tarafından yapılan modellemelerin çoğu, sembolik ve dilbilimsel kurallara dayalı şekilde yapılmıştır. Araştırmada, öğretmenlerin kullandığı matematiksel temsillerin sırasının somuttan soyuta olmadığı ortaya konmuştur. Araştırmada ayrıca, tam sayılarla öğretimde öğretimi somutlaştırmaya yarayan manipülatiflerin çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerinde çoğu öğretmen tarafından kullanılmadığı ve bunu da manipülatiflerle işlem öğretiminin genellikle zaman aldığı, bu konuda modelleme yapmakta güçlük çektikleri ve öğrencilerin manipülatif kullanmayı sevmedikleri gibi gerekçelere dayandırdıkları ortaya konmuştur. Anahtar Kelimeler: Tam sayılar, tam sayılarla dört işlem, matematiksel temsil, çoklu temsil, somut- temsili- soyut, manipülatifler