Primer hiperparatiroidide klinik parametreler ve Diabetes mellıtus arasındaki ilişki


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MURAT AYDOĞMUŞ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Zeynep Cantürk

Eş Danışman: Emre Gezer

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Amaç: Bu çalışma, primer hiperparatiroidizm (PHPT) ile diabetes mellitus (DM) arasındaki klinik ve biyokimyasal ilişkiyi inceleyerek, diyabet varlığının PHPT'nin klinik seyrini nasıl etkilediğini ve PHPT'nin diyabeti potansiyel olarak nasıl etkileyebileceğini araştırmayı amaçlamaktadır. Yöntemler: Retrospektif olarak 517 PHPT hastası değerlendirilmiş ve hastalar diyabetli ve diyabetsiz olarak iki gruba ayrılmıştır. Adenomun ağırlığı, hacmi ve yoğunluğu gibi temel özellikler; kalsiyum (Ca), paratiroid hormonu (PTH), beyaz kan hücresi sayısı (WBC), trombosit (PLT) ve D vitamini düzeyleri gibi biyokimyasal belirteçler detaylı olarak analiz edilmiştir. Bulgular: PHPT hastalarının %24,6'sında diyabet saptanmıştır. Diyabet ile adenom özellikleri arasında doğrudan bir ilişki bulunmamakla birlikte, kan hücre sayıları ve biyokimyasal değerlerde dikkat çekici farklılıklar gözlemlenmiştir. Diyabetli hastalarda WBC, lenfosit ve PLT seviyeleri anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur. Adenom hacmi >750 mm³ olan hastalarda preoperatif serum kalsiyum ve PTH seviyeleri belirgin olarak daha yüksek, hemoglobin (HGB) ve hematokrit (HCT) değerleri ise daha düşük bulunmuştur. Ayrıca, daha büyük adenomlara sahip hastalarda D vitamini seviyelerinin daha düşük olduğu gözlemlenmiştir. Diyabetli hastalarda artan WBC ve PLT seviyeleri, daha aktif bir sistemik inflamatuar yanıtı düşündürmüştür. Sonuç: PHPT ve DM'nin bir arada bulunması, her iki hastalığın klinik ve biyokimyasal profillerini karşılıklı olarak etkileyebilmektedir. Bununla birlikte, adenom morfolojisi (ağırlık, hacim ve yoğunluk) diyabet varlığı ile ilişkili bulunmamıştır. Diyabetli PHPT hastalarında belirgin inflamatuar ve hematolojik değişiklikler gözlemlenmiş, PHPT'nin neden olduğu metabolik dengesizliklerin diyabetin klinik seyrini de etkileyebileceği sonucuna varılmıştır. Bu etkileşim, her iki hastalığın yönetiminde bütüncül bir yaklaşımın benimsenmesini gerektirmektedir.