PSİKİYATRİ HEKİMLERİNİN ALEKSİTİMİ VE EMPATİ DÜZEYLERİNİN SOSYAL MEDYA KULLANIMI İLE İLİŞKİSİ

---

Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: İSMAİL EMRE AK

Danışman: Bahadır Geniş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Psikiyatri Hekimlerinin Aleksitimi Düzeylerinin Empati Düzeyi ve Sosyal Medya Kullanımı ile İlişkisi Giriş ve Amaç: Psikiyatri hekimleri, mesleki rollerinin doğası gereği duygusal farkındalık, empati ve kişilerarası iletişim becerileri açısından özel bir grubu oluşturmaktadır. Bu çalışma, psikiyatri hekimlerinde aleksitimi düzeylerinin empati ve sosyal medya kullanım özellikleriyle ilişkisini incelemeyi amaçlamaktadır. Yöntem: Bu çalışma, Türkiye'de çalışan 318 psikiyatrist ile gerçekleştirilmiş, kesitsel anket çalışmasıdır. Katılımcılardan sosyodemografik bilgi formu, 20 maddeli Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ), 20 maddeli Jefferson Hekim Empati Ölçeği (JHEÖ) ve 41 maddeli Sosyal Medya Bağımlılık Ölçeği (SMBÖ) doldurmaları istenmiştir. Araştırmanın temel amacı psikiyatristlerin yaşam tarzları ve ölçekler arası ilişkileri belirlemektir. Bulgular: Psikiyatri hekimlerinin TAÖ, SMBÖ ve JHEÖ ortalamaları sırasıyla 44,44±11,42; 90,3±31,6 ve 82,37±9,33 bulunmuştur. Katılımcıların %10,1'inin (n=32) aleksitimi düzeyinin kesme puanını aştığı görülmüştür. Bekarlarda(p=0,015), çalışma yılı fazla olanlarda(p<0,001), depresyon tanısı olanlarda(p<0,001), tükenmişlik yaşayanlarda(p<0,001) TAÖ anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır. TAÖ toplam puanı ile SMBÖ arasında pozitif ve JHEÖ toplam puanları arasında negatif ilişki (p<0,001) bulunmuştur. SMBÖ toplam puanında artışın(p<0,001), kendisine veya ailesine vakit ayırmaya(p=0,001), mutlu ve dengeli bir yaşama sahip olmaya(p=0,023), ruhsal sağlığa verilen önemin düşük olmasının(p=0,042) ve çalışma yılının az oluşunun(p=0,001), daha yüksek TAÖ puanlarını öngördüğü; kendisine veya aileye vakit ayırmaya(p<0,001) ve ruhsal sağlığa verilen önemin(p=0,012) ve çalışma yılının daha yüksek oluşunun(p<0,001) JHEÖ puanlarını öngördüğü bulunmuştur. Sonuç: Bu çalışma, Türkiye'de görev yapan psikiyatri hekimlerinde aleksitimi, empati ve sosyal medya kullanım bozukluğu arasındaki ilişkileri kapsamlı biçimde ortaya koymuştur. Aleksitimi arttıkça empati düzeyinin azaldığı, buna karşılık sosyal medya kullanım bozukluğunun arttığı saptanmıştır. Bu durum, duygularını tanımlama ve düzenleme güçlüğü yaşayan hekimlerin, hem dijital ortamlara daha fazla yöneldiğini hem de hasta ilişkilerinde empatik yaklaşımı sürdürmekte zorlanabileceğini düşündürmektedir.