Türkiye'deki tam zamanlı aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin obezite yönetimi hakkında bilgi düzeyi ve tutumları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: MELİKE AYDİLEK
Danışman: Tuncay Müge Alvur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Obezite, çok yaygın görülen bir sağlık sorunudur ve giderek küresel bir epidemi halini almaktadır. Sağlığı olumsuz etkileyen kompleks ve multifaktöriyel bir hastalık olarak kabul edilen obezite, önlenebilir ölüm nedenleri arasında sigaradan sonra en önemli ikinci nedendir. Bizde bu çalışmada; Türkiye'deki tam zamanlı aile hekimliği asistanlarının obezite yönetimi hakkındaki farkındalıklarının artırılması, bilgi düzeyi ile tutumlarının belirlenmesini, ülkemizde ve tüm Dünya'da giderek artan ve bir pandemi haline gelen obeziteyi azaltmaya yönelik kullanılabilecek yöntemler ve kılavuzlar hakkında bilgilendirilmelerini amaçladık. Böylelikle; uygulamadaki eksik noktalar tespit edilip, düzeltme yönünde çalışmalar yapılarak obezite ile daha etkin bir mücadele sağlanabilir. Yöntem: Çalışmamız tanımlayıcı tipte bir araştırmadır. 29 Kasım 2021 ile 28 Şubat 2022 tarihleri arasında yapılmıştır. Araştırmanın evrenini tüm Türkiye'de halen eğitim almakta olan tam zamanlı Aile Hekimliği uzmanlık öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma anketimizde ilk bölümde anket hakkında genel bilgilendirme ve katılım onayı, ikinci bölümde yaş, cinsiyet, çalışma pozisyonu, asistanlıkta ve mezuniyet sonrası geçen süreyi içeren sosyo-demografik bulgular, üçüncü bölümde obezite yönetimi ve öz yeterlilik ile ilgili sorular, dördüncü bölümde çoktan seçmeli sorular, beşinci bölümde doğru/yanlış şeklinde bilgi soruları bulunmaktadır. Dördüncü ve beşinci bölümlerde obezite ve obezite yönetimi ile ilgili bilgi soruları yer almaktadır. Bu bilgi soruları obezite tanısı, obezitenin sınıflandırılması, obezite komplikasyonları, obezite tedavisi ve obezite yönetimini içermektedir. Çalışmamıza 464 kişi katılmıştır. Araştırma sonunda toplanan veriler bilgisayar ortamına aktarılarak bir istatistik programı olan SPSS v26 ile analiz edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan hekimlerden en büyüğünün yaşı 44, en küçüğünün yaşı 24,ortanca değer ise 28'dir. Çalışmaya katılan 464 hekimin, %73,1'i kadın, %26,9'u erkektir. Katılımcıların vücut kitle indeksleri(VKİ) ortalaması 23,1±3,5 kg/ m2'dir. Katılımcıların tıp fakültesinden mezuniyet sonrası geçen yıl ortalaması 3,7±2,1 yıl, aile hekimliği asistanlık eğitim yıllarına bakıldığında ise, ortalama 2±0,9 yıldır. Katılımcıların 74 %6'sı "Rutin aile hekimliği poliklinik uygulamalarında hangi yakınmayla gelirse gelsin her hastanın bel çevresini ölçerim. " önermesini evet olarak yanıtlamıştır. Katılımcıların obezite yönetimi hakkında öz yeterliliklerinin değerlendirildiği likert tipi ölçekte en az yeterli hissettikleri durum; "Obez çocuk tedavisinde kendimi yeterli hissetme " ortalaması 4,2±2,2'dir. "Sadece obez hastalara kilo kaybı için tedavi verilmelidir. " önermesini katılımcıların %7,8'i yanlış olduğunu doğru tahmin etmiştir. Vücut kitle indeksi ile obezite tedavisinde öz yeterlilik arasında aynı yönde istatistiksel olarak anlamlı bir bağıntı bulunmaktadır. Vücut kitle indeksi arttıkça obezite tedavisinde öz yeterlilik artmaktadır. Eğitim araştırma hastanesinde çalışan asistan hekimlerin çalıştıkları aile hekimliği anabilim dalında üniversite hastanesinde çalışanlara göre daha fazla obezite polikliniği bulunmaktadır. Sonuç: Çalışmamızın sonuçlarından yola çıkarak aile hekimi asistanlarının obezite yönetimi konusunda eğitilmeye ve öz yeterlilik kazanmalarına yardımcı olmaya ihtiyaç olduğu açıktır. Aile hekimi asistanlarının farkındalığının arttırılması, kılavuz kullanımının yaygınlaşması, konuya yönelik eğitimlerin düzenlenmesi önemlidir. Aile hekimliği uzmanlık eğitiminin verildiği üniversite ve eğitim araştırma hastanelerinde obezite poliklinikleri yaygınlaştırılmalı ve aile hekimi asistanları asistanlık sürecinde obezite polikliniklerinde sahaya çıkmadan önce daha fazla obez hasta değerlendirerek tecrübelerini artırmalıdır. Ülkemizde aile hekimlerinde ve birinci basamakta obezite yönetimi ile ilgili az sayıda çalışma bulunmaktadır. Çalışmamız bu alandaki verileri arttırması açısından faydalıdır. Anahtar Kelimeler: Obezite, aile hekimi, birinci basamak, obez hasta yönetimi