İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin sorgulama temelli etkinliklerle felsefi bakış açılarının desteklenmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2025

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: BAHAR AKGÜL

Danışman: Elif Çelebi Öncü

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin felsefi bakış açılarının sorgulama temelli etkinliklerle desteklenmesini incelemektir. Çalışmada, sorgulama temelli eğitimle felsefi bakış açıları geliştirmeyi hedefleyen deney grubu ile geleneksel öğretim ile felsefi bakış açıları geliştirmeyi hedefleyen kontrol grubu karşılaştırılmıştır. Araştırma, öntest-sontest kontrol gruplu deneysel desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubu, İstanbul ili Pendik ilçesindeki Turgut Reis İlkokulunun dördüncü sınıfında öğrenim gören, her birinde 20'şer öğrenci bulunan iki ayrı sınıfta toplam 40 öğrenciden oluşmaktadır. Öğrenciler rastgele olarak 20'şer kişilik deney ve kontrol gruplarına atanmıştır. Deney grubundaki öğrencilere on hafta boyunca sorgulama temelli felsefe etkinlikleri uygulanırken, kontrol grubu normal eğitim programına devam etmiştir. Veri toplama aracı olarak "İlkokul Çocukların Felsefi Tutum ve Davranışlarını Belirleme Kontrol Listesi", "Okumaya Yönelik Tutum Ölçeği", "İlkokul Çocuklarının Felsefi Bakış Açılarına Yönelik Tutum Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Felsefi Hikâye Çözümleme Testi" kullanılmıştır. Bu ölçek, öğrencilere öntest ve sontest olarak uygulanmıştır Verilerin analizinde hem nicel hem de nitel yöntemler kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi ve shapiro-wilk testleri kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde sosyal bilimler alanına yönelik hazırlanmış istatistiksel paket program yazılımı kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise betimsel yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, sorgulama temelli felsefe etkinliklerinin uygulandığı deney grubu öğrencilerinin felsefi bakış açılarında, kontrol grubuna göre istatistiksel olarak anlamlı bir gelişme olduğunu göstermiştir (p<0.05). Bu bulgular, sorgulama temelli felsefe etkinliklerinin ilkokul öğrencilerinin felsefi düşünme becerilerini geliştirmede etkili bir yöntem olabileceğini ortaya koymaktadır. Anahtar Kelimeler: Sorgulama temelli öğrenme, felsefe eğitimi, ilkokul öğrencileri, felsefi düşünme becerileri.