Kb türkiye alkali volkanik alanından manto ksenolitlerinin os izotop ve yüksekçe siderofil element (hse) jeokimyasal karakteristikleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2012

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FATMA ŞİŞMAN TÜKEL

Danışman: Ercan Aldanmaz

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ÖZETKB Türkiye'nin alkali volkanik alanındaki ultramafik ksenolitler genel olarak, mantonun değişken derecelerde kısmi ergimesinin kalıntı katı ürünleri olduklarını gösteren tüm- kaya ana element kimyasına sahip refrakter spinel-harzburjit, dünitler ve spinel-lerzolitlerden oluşur. Peridotitlerin MgO konsantrasyonları <%45, CaO konsantrasyonları ? % 2.01 ve Al2O3 konsantrasyonları ? % 2.17' dir, CaO ve Al2O3 konsantrasyonları lerzolitlerde daha yüksektir. Peridotit ksenolitlerin Mg#' sı çok yüksektir ve 0.90 ? 0.92 arasındadır. Mg# tüketimin bir göstergesidir. Tüketilme derecesi arttıkça Mg# artar. Ksenolitlerin tüm kaya ana ve iz element karakteristikleri, ksenolitlerin değişken derecelerde ( ?%4-15) kısmi ergimenin kalıntı katı ürünleri olarak oluştuklarını işaret eder. Peridotitlerin tüm-kaya iz element içerikleri ise, uyumsuz elementlerce zengin ergiyikler tarafından reaksiyon sonucu oluşan HNTE zenginleşmeleri ve olasılıkla ergiyik metasomatizmasına işaret eden ONTE tüketilimi ve U- şekilli NTE dağılımı sunarlar. Re, PGE ve 187Os/188Os izotop sistemleri peridotitlerin kısmi ergime derecelerini anlamamız ve manto kaynağının gelişimi ve petrojenezi için önemli bilgiler vermektedir. Peridotitlerin, Os/Ir ve Pt/Ir oranları kondiritik orana yakınken, Ru/Ir, Pd/Ir ve Rh/Ir oranları kondiritik orandan fazladır. Örneklerdeki yüksek Pd/Ir oranı, ergime sonrası işlemler sonucunda Pd'nin aşırı zenginleşmesinden kaynaklanmaktadır. Peridotitlerin 187Os/188Os oranları 0.1121-0.1301 arasındadır. Peridotitlerin tüm kaya 187Re/188Os oranları 0.095-0.577 arasındadır. Değerler Meisel vd. (1996) tarafından belirlenen kondiritik oranın (0.3935) hem altında hem üstünde yer almaktadır. Yüksek 187Re/188Os oranına sahip örnekler için metasomatizmadan etkilendikleri söylenebilir: ortama metasomatik ergiyiklerle birlikte sülfit eklenimi olmuştur ve Re artmıştır. Peridotitlerin Re tüketilim yaşı 1-2.1 Ga'dır.Anahtar Kelimeler: Re-Os izotopları, Yüksek siderofil elementler (HSE), manto ksenolitleri.