18F-FDG PET/BT görüntülemesinde kahverengi yağ dokusu gelişimini etkileyen hasta ve ortam kaynaklı parametrelerin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2025
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YUNUS ÇÖKERDENOĞLU
Danışman: Serkan İşgören
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Kahverengi yağ dokusu (KYD), ortam sıcaklığından bağımsız olarak ısı üreten ve sabit vücut sıcaklığının korunmasına yardımcı olan özel bir dokudur. Yenidoğanlardaki varlığı ve önemi uzun süredir bilinmekle birlikte, KYD'nin yetişkinlerde gerilediği ve işlevsel olarak bulunmadığı düşünülmekteydi. Ancak, son yıllarda 18F-FDG PET/BT görüntüleme yöntemleri kullanılarak yapılan çalışmalar, yetişkin bireylerde de KYD'nin varlığını ve metabolik aktivitesini ortaya koymuştur. Bu çalışmanın amacı, 18F-FDG PET/BT görüntülemelerinde KYD aktivasyonunun prevalansını retrospektif olarak belirlemek ve KYD tutulumunu etkileyen hasta ve ortam kaynaklı parametreleri değerlendirmektir. Materyal ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmada, 2013-2023 yılları arasında Kocaeli Üniversitesi Nükleer Tıp Kliniğinde gerçekleştirilen 43.100 PET/BT görüntülemesi analiz edilmiştir. Aktif KYD tutulumu saptanan 510 hasta belirlenmiş, ayrıca KYD tutulumu olmayan 150 hasta kontrol grubu olarak seçilmiştir. Hastaların demografik verileri, laboratuvar bulguları (açlık kan şekeri, lipid profili, karaciğer fonksiyon testleri, tiroid hormon düzeyleri) ve görüntüleme parametreleri (SUVmaks değerleri, karaciğer atenüasyon katsayısı - Hounsfield Unit) retrospektif olarak incelenmiş ve istatistiksel analizleri yapılmıştır. Ayrıca, görüntüleme anındaki çevresel sıcaklık ve nem değerleri de kaydedilmiş ve değerlendirilmiştir. Bulgular: Aktif KYD prevalansı, incelenen tüm bireyler arasında yaklaşık %1,18 olarak bulunmuştur. Genç yaş, düşük vücut kitle indeksi (VKİ), kadın cinsiyet ve düşük ortam sıcaklıkları, KYD aktivitesinin artışı ile anlamlı şekilde ilişkili bulunmuştur (p<0,05). Ayrıca, KYD aktivasyonu olan hastaların açlık kan şekeri ve lipid seviyelerinin daha düşük olduğu saptanmış ve bu durum KYD'nin metabolik faydalar sağlayabileceğini düşündürmüştür. Sonuç: Bu çalışma, KYD aktivitesinin birçok hasta kaynaklı (yaş, VKİ, cinsiyet, metabolik parametreler) ve çevresel (sıcaklık, mevsimsel değişkenlik) faktörden etkilendiğini doğrulamaktadır. Bulgular, KYD'nin obezite ve metabolik hastalıkların tedavisi için potansiyel bir hedef olabileceğini desteklemekte ve KYD'nin insan metabolizması ile hastalıkların önlenmesindeki rolünü daha ayrıntılı incelemek için ileriye dönük çalışmaların gerekliliğini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Kahverengi yağ dokusu, 18F-FDG PET/BT, metabolik aktivite, obezite, ortam sıcaklığı