Seçilmiş dinamikler bağlamında Türkiye'de işsizlik (1980-2012)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HAKAN BAKKAL
Danışman: Recep Tarı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:İşsizlik, dünya ölçeğinde, temel sosyo-ekonomik sorunların başında gelmektedir. Bu nedenle, sürekli üzerinde çalışmalar yapılmakta, elimine edilebilmesi için çeşitli politikalar üretilmektedir. Bu problem, Türkiye ekonomisinde, özellikle yapısal dönüşüm sürecinin yaşandığı otuz yıldan beri kendini iyice hissettirmektedir. Son küresel krizlerde, güçlü bir mali yapıya sahip olması ve bu anlamda krizin en az hissedildiği ülkelerden biri olmasına rağmen, işsizlik oranı, Türkiye?de yüksek seviyelerde kalmaya devam etmiştir. Ülkede,24 Ocak 1980 kararları ile ihracata dayalı sanayileşme ve serbest piyasa ekonomisine geçişle, ekonomide yapısal bir dönüşüm başlamış, tarım, sanayi, hizmetler sektörlerinin GSMH içerisindeki payı ve buna bağlı olarak istihdam yapısı, işgücünün ve işsizliğin niteliği değişmeye başlamıştır. Bu gerçekten yola çıkarak Türkiye ekonomisinde işsizliğin evrimi, yani 1980?li yıllardan günümüze kadar geçirmiş olduğu yapısal değişim süreci ve bu süreçte dinamiklerinin belirlenmesi gerekliliği doğmuştur. Bu çalışmanın amacı, Türkiye?de 1980-2012 dönemine ilişkin olarak işsizliğe neden olan temel dinamikleri incelemek ve işsizlik üzerindeki etkilerini belirlemektir. Çalışmanın ilk bölümünde, iktisadi yaklaşımlar ve bu anlamda iktisatçıların özgün fikirleri üzerinde durularak, yapısal özelliklerine ilişkin temel kavramlar belirtilmiş, kavramsal ve kuramsal çerçeve ele alınmıştır. İkinci bölümde, Türkiye?de işgücü piyasası, işsizliğin mevcut durumu ve özellikleri ortaya konularak, yapısal karakterini hangi dinamiklerin ne ölçüde belirlediği VAR analizini içeren ekonometrik çalışma ile saptanmaya çalışılmıştır. Yapılan analiz sonucunda, Türkiye?deki işsizliğin en fazla dışa açıklık değişkeni tarafından belirlendiği, bunu önem sırasına göre, asgari ücretler ve sendikalaşmanın izlediği ortaya konulmuştur. Ayrıca, nüfusun yanısıra gayrisafi yurtiçi hâsılanın işsizliği etkilemediği belirlenmiştir. Dolayısıyla, istihdam yaratmayan büyümenin Türkiye ekonomisi için söz konusu olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: İstihdam, İşsizlik, Türkiye, VAR Analizi