Lösemi dışı çocukluk çağı kanserlerinde febril nötropeni ataklarının değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: KÜBRA UÇAK
Danışman: Uğur Demirsoy
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Febril nötropeni, bağışıklığı baskılanmış hastalarda ya da kanser tedavisi sırasında sık karşılaşılan, erken tanınıp gerekli tedbirler alınmadığında ölümle sonuçlanabilen onkolojik bir acildir. Her hastane, febril nötropeniyi çok iyi tanımalı, iyi değerlendirmeli ve bu konuda acil eylem planı hazırlamalıdır. Ayrıca belli aralıklarla, febril nötropeni ataklarının klinik seyir ve özellikleri değerlendirilmeli, tedavi etkinliğini inceleyen çalışmalar yapılmalıdır. Yöntem: Çalışmamızda, Kasım 2019 - Nisan 2020 tarihleri arasında Kocaeli Üniversitesi Çocuk Onkoloji bölümünde takip edilmekte olan, lösemi dışı çocukluk çağı kanseri tanılı 18 yaş altı 30 hastanın 60 febril nötropeni atağı ileriye dönük incelendi. Hastaların yaşı, cinsiyeti, başvuru vital bulguları, başvurudaki kan sayımları, en son aldıkları kemoterapi, son kemoterapiden sonra geçen süre ve kültürde üreyen mikroorganizma incelendi. İlerleyen günlerde ateşin ve nötropeni tablosunun düzelme süresi, eritrosit, trombosit süspansiyonu nakil ihtiyacı, ampirik antibiyotik değişimi ihtiyacı olup olmadığı yürütücü doktor tarafından günlük vizitlerle kaydedildi. Ailelerin eğitim düzeyi, aylık geliri, evden başvurduysa ateş tespitinden sonra hastaneye geliş süreleri ve bu faktörlerin klinik seyir ile ilişkisi incelendi. Bulgular: Katılımcıların ortalama yaşları 69 ay (±55,57); medyan yaşları 45 ay olarak saptandı. Febril nötropeni ataklarındaki en sık tanılar; nöroblastom (%31,7), Wilms tümörü (%16,7) ve non-Hodgkin lenfoma (%18,3) idi. Altmış febril atak sırasında alınan numunelerin 15'inde (%25) üreme saptandı. Bu atakların 5'inde (%8,3) birden fazla üreme tespit edildi. 10 atakta (%16,6) bakteriyemi mevcuttu. Kan kültüründe üreyen bakterilerin %80'i gr + bakterilerdi. İdrar kültürlerinin %80'inde gr-, %10'unda gr + ve %10'unda maya üremesi tespit edildi. Kateter kültüründe sadece 1 üreme tespit edildi. Febril atakların %76,7'sinin (46 atak), kemoterapi uygulamasından sonraki ilk 7 gün içinde meydana geldiği saptandı. En fazla atak görülen günler, kemoterapi uygulamasından sonraki 5. (%16,7) 6. (%16,7) ve 3. (%11,7) ve 7. (%10,0) günlerdi. Başvuru sırasında ateşi daha yüksek olan ve beyaz küre sayısı düşük hastaların ilerleyen süreçte tedavilerinde değişiklik yapma ihtiyacının diğer hastalara göre daha yüksek olduğu saptandı (sırasıyla; p=0,01 ve p=0,001). 60 febril nötropeni atağı 3'ü (%5) tedavi başarısızlığı ile sonuçlanırken, 57'sinde (%95) başarı sağlandığı tespit edildi. Geliri 4000 TL altında olan ailelerin hastaneye başvuru sürelerinin diğer ailelere göre anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı (p<0,05). Lise ve üzeri eğitim almış olan annelerin hastaneye ulaşma sürelerinin diğer annelere göre anlamlı olarak yüksek olduğu saptandı (p<0,01) Sonuç: Febril nötropeni atakları sırasında ailenin geliri ve eğitim seviyesi gibi faktörler iyileşme sürecini etkileyebilmektedir. Febril nötropeni ataklarına yönelik sefepim antibiyoterapisi literatür verilerine benzer etkinlik göstermektedir. Çalışmamızda, febril nötropeni hastalarında en sık GR + bakterilerin ürediği ve en sık tanının nöroblastoma olduğu saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Febril nötropeni, Ampirik tedavi, Kemoterapi, Çocuk onkoloji