Düşme sonrası fraktürü olan 65 yaş ve üstündeki hastaların düşme nedenlerinin belirlenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF NUR UYAR
Danışman: Tuncay Müge Alvur
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş-Amaç: Bu çalışmanın amacı; düşme sonrası fraktürü olan 65 yaş ve üstündeki hastaların düşme nedenlerinin belirlenmesidir. Gereç-Yöntem: Çalışmamız; Kocaeli Üniversitesi ve Sakarya Üniversitesi Ortopedi ve Travmatoloji kliniklerinde uygulanmış çift merkezli tanımlayıcı tipte bir çalışmadır. Çalışmanın evrenini, 01.08.2017-01.04.2018 tarihleri arasında adı geçen kliniklere başvuran 65 yaş ve üstü hastalardan düşme sonucu ekstremite fraktürü gelişen ve hastanede yatarak tedavi edilenler oluşturmaktadır. 129 katılımcıya; tarafımızca hazırlanan sosyodemografik veriler, düşmeye ilişkin risk faktörleri ve düşme öyküsünü içeren anket formunun yanında "Düşme Etkinlik Ölçeği (DEÖ)" ve "Genel Yaşam Kalitesi SF-36 Formu" yüz yüze görüşme ile doldurulmuştur. Sözel ve yazılı onam alınmıştır. Çalışma verileri Kruskal-Wallis Testi, Mann-Whitney U testi, pearson ki kare, fisher kesin ki kare testleri ile analiz edilmiştir. p<0,05 anlamlı kabul edilmiştir. Bulgular: 129 hastadan 89'u(%69) kadın, 40'ı(%31) erkekti. Yaş ortalamaları kadınların 76,8, erkeklerin ise 75,1 yıl idi. Kadınların vücut kitle ideksi (VKI) ortalaması 30,16 ± 9,29 kg/m2, erkeklerin VKİ ortalaması 26,46± 4,09 kg/m2 idi. Kadınların 42'si(%47,2), erkeklerin 34'ü (%85) evli idi. 16 (%18) kadın, 3(%7,5) erkek tek yaşamaktaydı. Kadınların 85'inde (%95,5), erkeklerin 32'sinde (%80) kronik hastalık bulunmaktaydı. 50(%56,2) kadın, 17(%42,5) erkek hastada polifarmasi mevcuttu. 14(%15,7) kadın, 7(%17,5) erkek hastada gayta inkontinansı vardı. 59(%66,3) kadın, 9(%22,5) erkek hastada üriner inkontinans(Üİ) vardı. 67(%75,3) kadın, 25(%62,5) erkek hastada görme bozukluğu, 37(%41,6) kadın, 14 (%35) erkek hastada işitme bozukluğu, 22 (%24,7) kadın, 4 (%10) erkek hastada psikolojik problem vardı. 59(%66,3) kadın, 26(%65) erkek hastada yürüme, 56(%62,9) kadın, 28 (%70) erkek hastada denge problemi vardı. 70(%78,7) kadın, 24(%60) erkek hasta ev içinde düşmüştü. 40(%44,9) kadın,19(%47,5) erkek hasta dengesini kaybederek düşmüştü. 49(%55,1) kadın, 18(%45) erkek hasta kaza ve çevresel faktörler nedeniyle düşmüştü. 50(%56,2) kadın, 16(%40) erkek hastada tekrarlayan düşme mevcuttu. 57(%64) kadın, 12(%30) erkek hasta düşme korkusu olduğunu düşünüyorken; 19(%21,3) kadın, 6 (%15) erkek hastanın DEÖ'ne göre düşme korkusu vardı. SF-36 Yaşam Kalitesi Ölçeği sonucuna göre kadınlar "emosyonel rol güçlüğü" ve "sosyal işlevsellik", erkekler ise "sosyal işlevsellik" alt parametresinden 100 tam puan almıştır. Medeni durum, eğitim düzeyi ve günlük işlerinde yardımcı bulunması ile cinsiyet farklılıkları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur; erkeklerin çoğu evli, eğitim düzeyi daha yüksek ve yardımcı bulundurma oranları daha yüksektir. SF-36'nın ''enerji'' ve ''ağrı'' alt parametrelerinin puanları ile cinsiyet farklılıkları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur; erkeklerin puanları daha yüksektir. Kronik hastalığa sahip olma, Üİ, düşme yeri ve düşme korkusu ile cinsiyet farklılıkları arasında anlamlı ilişki bulunmuştur. Kadınlar daha fazla kronik hastalığa sahipti, Üİ kadınlarda daha sıktı, düşme korkusu kadınlarda daha fazlaydı ve kadınlar daha fazla ev içinde düşmekteydi. Sonuç: Litaratürde, düşme açısından risk oluşturduğu belirtilen durumlar, çalışmamızdaki hastaların önemli bir çoğunda da bulunmaktadır. Yaşlanma ile görülen fizyolojik değişiklikler, genel sağlık durumu, yaşanılan çevre, alışkanlıklar ve kendini değerlendirme şekli düşme riski açısından son derece önemlidir. Bu bulgular ışığında; aile hekimliğinin ana unsurlarından olan koruyucu hekimlikte düşmenin önlenmesinde genel önlemlerin yanında; kişisel özellikler göz önünde bulundurulmalı ve kişinin kendisi ve/veya bakım vereni ile iletişim kurularak bireye özel planlama yapılmalıdır. Yaşlılığı engellememiz mümkün değildir, fakat düşmeleri engelleyerek kaliteli bir yaşlanma sağlayabiliriz. Anahtar kelimeler: Yaşlılık, Düşme, Kırık, Düşme Etkinlik Ölçeği (DEÖ), Genel Yaşam Kalitesi Ölçeği SF-36