Multiple skleroz hastalarında kognitif etkilenmenin konvansiyonel megnetik rezonans görüntüleme ve difüzyon tensor fiber traktografi ile araştırılması


Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2010

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZDEN OBUZ

Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): HÜSNÜ EFENDİ

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Giriş: Multipl skleroz, SSS nin ön planda beyaz cevher olmak üzere derin gri cevher ve korteksi etkileyen, fokal demiyelinizan plak lezyonlarla karakterize, ataklar halinde gelen ve/veya ilerleyici özellikte olabilen kronik inflamatuar bir hastalığıdır. MS hastalarının %30-70'inde kognitif disfonksiyona rastlanabilir.Amaç: Bu çalışmada öncelikli olarak MS hastalarında bilişsel bozulmanın paterni belirlenmiştir, ve kognitif etkilenmenin hem konvansiyonel MRG bulguları hem de beyin beyaz cevher mikrostrüktürel yapısını in vivo olarak tanımamamıza olanak sağlayan difüzyon tensör fiber traktografi yöntemi ile olan bağlantısı araştırılmıştır.Metod: Bu amaçla KOÜ Tıp fakültesi Nöroloji AD Multiple Skleroz birimince takip edilen 40 MS hastası ve 20 sağlıklı kontrol çalışmamıza dahil edilmiştir. Hasta ve sağlıklı kontrol grubuna öncelikle nöropsikolojik testler uygulanmıştır. Daha sonra hem hasta hem kontrol grubuna 3 tesla difüzyon tensor MRG ve traktografi, hasta grubuna ayrıca kranial MRG yapılmıştır.Sonuçlar: MS hasta grubumuzda vizyospasyal fonksiyonlar ve tanıma süreçleri korunurken, karmaşık dikkat, bellek, çalışma belleği ve yürütücü işlevler bozulmuştur. Kognitif defisitin hastalık süresinden bağımsız iken, fiziksel özürlülükle ilişkili olduğu görülmüştür. Konvansiyonel MRG ile tespit edilen toplam T1 lezyon yükü ile kognitif defisitler daha korele iken özellikle frontal T1 yükü ile dikkat ve bilgi işleme hızı arasında pozitif bir ilişki vardır. DTI-FT ölçümlerinde tüm MS hastalarında incelenen traktusların FA değerleri kontrol grubuna göre düşük saptanır iken ADC değerleri kontrol grubuna göre tüm traktuslarda yüksek olarak bulunmuştur. Sol SLF ile sözel bellek ilişkili iken ILF FA ile görsel bellek arasında ilişki saptanmıştır. Özellikle KK volümleri hem fiziksel özürlülük hem de kognitif duruma etkili olarak bulunmuştur.Yorum: DTI-FT non-invazif bir metod olarak klinik araştırmalarda kullanılmalı ve farklı yolaklar incelemeye alınarak spesifik kognitif parametreler ile beyin mikrostrüktürel yapısı ilişkilendirmelidir.