Döviz kuru oynaklığının değişken varyans modelleri ile tahmini: Türkiye örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İŞLETME ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2022
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: OSMAN NURİ BORAN
Danışman: Sibel Fettahoğlu
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Döviz kurları, ülkelerin ekonomileri üzerinde büyük etkiye sahiptir. Yatırım, faiz oranı, enflasyon oranı, ihracat ve ithalat gibi birçok faktörden doğrudan etkilenen döviz kurları olası dalgalanmalardan dolayı ekonomik birimler ve ülke ekonomisi için büyük riskler taşımaktadır. Ekonomik gelişmesi dış tasarrufa bağlı gelişmekte olan ülkelerin, yabancı yatırımcıları yatırım yapmaya teşvik etmesi için ülkelerinde istikrar ve güven ortamının oluşturulması gerekmektedir. İstikrar göstergelerinden biri de uygulanan politikalar ile kurun kontrol altında tutulabilmesidir. Bu sebepten dolayı döviz kurundaki oynaklıkların öngörülmesi ve ortaya çıkabilecek risklere karşı etkin ve sürdürülebilir önlemler alınması hayati önem taşımaktadır. Bu çalışmada, 2003-2021 dönemi için günlük veriler kullanılarak, geçmiş döviz kuru, BIST 100 endeksi, faiz oranı, CDS endeksi, VIX endeksi ve ABD-10 yıllık faizleri getiri serisine yönelik volatilite modellemesi kurmak ve volatilite yayılımını tespit etmek amaçlanmıştır. Bu doğrultuda araştırmada öncelikle, geçmiş döviz kuru, BIST 100 endeksi, faiz oranı, CDS endeksi, VIX endeksi ve ABD-10 yıllık faizlerinin volatilite yapısı ARCH-GARCH yöntemiyle araştırılmıştır. Daha sonra ise aralarındaki yayılım Multi-GARCH yöntemiyle tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda Sepet kur ile diğer bütün değişkenler arasında bilgi ve volatilite yayılması tespit edilmiştir. Aynı zamanda, sepet kurun geçmiş bilgi kümesinin ve volatilitesinin sepet kurun oynaklığının modellenmesinde kullanılabileceği görülmüştür. Çift taraflı varyans transferi en fazla döviz kuru ile VIX Endeksi arasında gerçekleşmiştir. Döviz kurunun oynaklığı üzerinde etkili olan diğer değişenler ise sırasıyla CDS primleri, ABD 10 yıllık faizleri, BIST100 ve Gösterge Faiz'de olmuştur. Anahtar Kelimeler: Döviz kuru, Volatilite, ARCH-GARCH, M-GARCH, VECH