Plastik rekonstrüktif ve estetik cerrahi polı̇klı̇nı̇ğı̇ne başvuran ergen hastalarda beden dı̇smorfı̇k bozukluğunun yaygınlığı ve sosyal medya kullanımı ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Kocaeli Üniversitesi, Tıp Fakültesi, ÇOCUK VE ERGEN RUH SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEYZA AYTAÇ
Danışman: Nursu Çakın Memik
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: Bu çalışmada plastik rekonstrüktif ve estetik cerrahi polikliniğine başvuran ergen hastalarda beden dismorfik bozukluk yaygınlığı ve sosyal medya kullanımı ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya katılmayı kabul eden hastalardan online olarak gönderilen formları doldurmaları istenmiştir. Hastalara sosyodemografik ve klinik veri formu, vücut algısı ölçeği, sosyal medya kullanım motivasyonu ölçeği ve ergenler için sosyal medya bağımlılığı ölçeği kısa formu verilmiştir. Çalışmaya katılan kişilerle klinik görüşme yapılmış ve DSM-5 kriterlerine göre BDB tanısı araştırılmıştır. BDB tanısı alan hastalar, örneklem içindeki BDB tanısı almayan hastalarla karşılaştırılmak için olgu ve kontrol grubu olmak üzere iki gruba ayrılmıştır. Bulgular: Çalışmamızda değerlendirilen hastaların 11'i BDB tanısı almış; olgu grubu 11, kontrol grubu ise 22 ergenden oluşmuştur. Çalışmamızda plastik cerrahi polikliniklerine başvuran ergenlerde BDB yaygınlığı %33,3 saptanmıştır. BDB tanısı alan hastaların kontrol grubuna göre aile ve arkadaşlarıyla bir şeyler yapmaktan daha fazla kaçındığı, görünümündeki kusur nedeni ile akademik, sosyal, mesleki ve diğer önemli yaşam alanlarında işlevselliğinin daha fazla bozulduğu görülmüştür. Çevresinde estetik operasyon geçiren ya da işlem yaptıran ergenlerin daha fazla BDB tanısı aldığı gözlenmiştir. Buna ek olarak, sosyal medya paylaşımlarında yer alan fotoğrafların beğenilme sayısı ve yapılan yorumların BDB'li hastaları daha fazla etkilediği gözlenmiştir. Sosyal medya bağımlılık puanları arttıkça BDB tanı alma olasılığının arttığı görülmüştür. Vücut algısı ölçeği puanları ve sosyal medya bağımlılık ölçeği puanları arttıkça BDB tanısı alma olasılığının arttığı saptanmıştır. Sonuç: Bu çalışma, plastik cerrahiye estetik kaygılarla başvuran ergenlerde BDB yaygınlığının toplum genelinden daha yüksek olduğunu ve sosyal medyanın, özellikle de görselliğe odaklı platformların, beden algısını olumsuz etkileyebileceğini ortaya koymuştur. BDB tanısı almış ergenlerin sosyal, akademik ve duygusal işlevselliklerinin ciddi şekilde etkilendiği, sosyal medya kullanımı ile BDB arasındaki ilişkinin belirgin olduğu saptanmıştır. Bu çalışma, estetik prosedürler veya kozmetik tedaviler talep eden ergenlerde BDB taramasının yapılmasının ve uygun terapötik müdahaleler için yönlendirilerek BDB'nin erken teşhisi ve tedavisinin önemini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimeler: Beden dismorfik bozukluk, sosyal medya, plastik cerrahi, estetik, yaygınlık.